మోహం

1

జీవితమ్మీద ఇంత మోహమేమిటి అంటారు
ఏ రోజైనా వెళ్ళిపోయే విరక్తి ఉంది గనక అంటావు

ఆ దీపం వెలుతురు, బాటపై మనుషులు,
ఇళ్లపై వెలుగునీడల దోబూచులాట
ఉండి ఉండి తగిలే గాలితెరలు
కురవలేక బేలగా నిలబడిన మబ్బులు
మానుష ప్రపంచపు వింతవింత శబ్దాలు
చనిపోతే ఇక దొరకవు కదా అని కూడా

2
జీవించటం ఇంత అపురూపమైన సంగతా అంటారు

చనిపోతే అంతా చెరిగిపోతుంది,
ఇదంతా ఉంటుందో, లేదో తెలియకుండాపోతుంది
వెళ్ళిపోగల ప్రతి సంగతీ అపురూపమే అంటావు
ఉండటం మీద ఇష్టంతో కదా 
ఇదంతా ఇక్కడ ఉంది అని కూడా

3
ఇవాళ తెల్లవారింది
వెలుతురులో ప్రపంచం ఉత్సవం జరుపుకుంది

సౌఖ్యం, దుఃఖం, కలయిక, వియోగం 
ప్రతిదీ ఒక ఉత్సవం, ఒక ప్రార్థన, ఒక దీవెన
గాఢనిద్రలో మెరిసే ఖాళీలో 
మిగిలేదేమీ లేదు కదా అంటావు

4
నువు ప్రేమించేది దేనినీ చెప్పమంటారు

దేనిని ప్రేమిస్తున్నానో నాకూ తెలియదు
బహుశా, ఈ వెలుగునీడల కదలికల్లో
నన్ను నేనే పొందుతున్నాను, దాచుకొంటున్నాను
జీవితం ప్రియురాలి రూపంలో
నన్నే చూసుకుని ఆశ్చర్యపోతూ, ప్రేమిస్తున్నాను

5
ఇంతలో, తలుపు తెరిచిన చప్పుడయింది
తలుపు, తెరవటం, చప్పుడు, వినబడడం
మన అర్థాలకి అందని ఈ అనుభవ సమూహం
మనని దేనికి తట్టి లేపాలని చూస్తుంది

16.7 24 11.35PM 
' వివిధ ' ఆంధ్రజ్యోతి 19.8.24

Obsessive Attachment

1

They ask why this fixation over life

You reply you are prepared to depart any day; 

 

You also say you will not get these after death:

The light emanating from the lamp, 

Humans treading along a pathway,

Hide and seek of light and shadows over houses

Occasional feel of the floating breezes  

Poor clouds unable to pour rain 

Peculiar sounds of the human world

2

Is living this enchanting, they wonder

If dead, everything is an erasure

Will all this remain or not, not known

You say everything that departs is precious; 

All this exists out of its choice for

Staying, you also assert

3

Another sunrise 

In the sunlight, the world in celebration mode

Comfort, suffering, union, separation 

Everything a festivity, a prayer, a blessing

You say nothing remains in the

Emptiness flashing in deep sleep 

4

They ask what’s that I loved most

I too don’t know that  

In the movement of light and darkness

I am gaining myself, preserving it 

Looking at life in the form of the beloved

Marvelling at, looking at myself, still loving

5

Meanwhile, there is a knock on the door

Door, opening, sound, hearing 

The sum of these experiences beyond our knowing, 

Wonder what it all attempts to convey!

Translation: Prof. K. Damodar Rao 

కాస్త ఆశలోకి..

1

జీవితంపై కాస్త ఆశ ఉండాలి

నీరెండ గుమ్మంలో వాలటం సంతోషాన్నివ్వాలి

పూలు ఆకాశంవైపు ఆశ్చర్యంగా విప్పారటం 

పండుటాకులు గాలిలోకి రాలటం చాలనిపించాలి

2 

సాలెగూటిలో ఇరుక్కున్నట్టు ఉంటుంది జీవితం

ప్రాతఃకాలపు పొగమంచును చూసావా

సాలెగూటిపై పొందికగా ముత్యాలు పేర్చుతుంది

అవి ఎండలోకి రంగులు చల్లుతూ మాయమవుతాయి

ఊరికే మంచుబిందువులా నిలిచి, మాయం కావాలి

3

పసిపాపకి 'స్వచ్ఛంగా నవ్వుతున్నాన'ని తెలీదు

సంతోషంగా ఉన్నానని కూడా

తెలియకపోవటంలోని హాయిని

తేలికగా అనుభవిస్తుంది

తెలియటం కదా ఇంత దుఃఖానికి మొదలు

4

ఇంత ప్రపంచం వెనుక నీకొక హామీ ఉంది

చెట్ల ఆకుల వెనుక ఆకాశం ఉన్నట్టు

ఆకాశం వెనుక తెలియరాని ఖాళీ ఉన్నట్టు

ఇన్ని అనుభవాల వెనుక జీవితం ఉంది

ఇంత జీవితం వెనుక అనంతం వుంది

5

మనమా బ్రతికేది, వెళ్ళిపోయేది

జీవితం తనని చూసుకుంటుంది నీలోంచి, నాలోంచి

నమ్మకం లేకపోతే నీలాకాశం కిందికి వెళ్లి చూడు

విప్పారిన నేత్రంతో ఎవరో నిన్నే చూస్తున్నట్టు లేదూ

6.2.24 5.00 ఉదయం

వీధి అరుగు, ఫిబ్రవరి - మార్చి 2024

కవిత : పూల లోకి

1

పూవుల గురించి మాట్లాడుకొంటూ

నడుస్తున్నారు ఆ వృద్ద దంపతులు

కనిపించే మొక్కల పేర్లు

వాటి పూల కబుర్లు చెప్పుకొంటూ

గాలిపటాల్లా తేలుతున్నారు

ఈ లోకం గొడవ పట్టనట్టు

పూల రంగుల్లోకి, ఆకుపచ్చని సారంలోకి

మునకలేస్తూ వెళ్లిపోతున్నారు

2

ఎన్ని చూసి వుంటారు

కడగండ్లు పడి వుంటారు

ఎన్నిసార్లు ఓడి ఉంటారు 

ఒదిగి ఒదిగి చీకట్లు దాటి వుంటారు

చివరికిట్లా యుద్దాలు శమించిన ఒక ఉదయం

పూలలోకి కాసేపు తేలుతున్నారు 

బ్రతకటాన్ని తమకంగా హత్తుకొంటున్నారు

3

ఏ పసిదనాల్లో 

బడికెళుతూ పలకరించారో దారి పక్క పూలని

ఎన్ని ముళ్ళ తీగల మీదుగా

కాపాడుకొంటూ వచ్చారో వాటి జ్ఞాపకాలని

ఇన్నాళ్లకు చేరుకుంటున్నారు మళ్లీ

భార రహిత బాల్యాలలోకి

పచ్చని జీవితేచ్చలోకి

తమవైన ఏకాంత లోకాల్లోకి

సాంద్రమైన నిట్టూర్పు ల్లోకి..

8.9.23 4.26 PM

ప్రచురణ : ఉదయిని సాహిత్య పత్రిక 

కవిత : అక్కడికి వెళుతూ..

1

ఎన్నో దుఃఖాలు ఈది, భయాలు దాటి

ఏళ్ళకి ఏళ్ళు నడిచి

ఈ ప్రశాంతమైన ఉదయానికి చేరుకున్నావు

ఈ క్షణం స్వచ్ఛ స్ఫటికంలా

నిలిచిపోతే బావుండును అనిపిస్తుందా

ఇక మెల్లగా మంచులా చెదురుతుంది ప్రశాంతత

2

ఈ బస్సు పైన ఆకాశం

అలసట లేక హాయిగా ఎగురుతూవుంది

కొండలు ఎప్పటిలా దయలోకి ముడుచుకొని

బంగారు ఎండ కాగుతున్నాయి

వాటి ముందు కదిలిన కలలన్నిటిలానే

నువూ మాయమౌతావు

3

నీ జ్ఞాపకాలు 

ఈ గాలిలోకి ఇంకా ఆవిరికాకుండా 

మిగిలిన అనుభవాల మేఘమాలలు

వాటిని వదిలేస్తే చాలు 

జీవితంలో మునిగిపోతావు

కానీ, జీవితమంటే ప్రేమా, కాదా

ఇప్పటికీ తేల్చుకోలేదు కదా

4

తెలీనిభాషలో మాటలు నీ ప్రక్కన

పిట్టల కూతల్లానే కేవలం శబ్దాలు

అర్థం తెలీని మాటలు

అర్థాల నుండి విముక్తినిస్తాయి కాసేపు

అర్థం లేకపోవటంలోకి ఎగరలేక కదా

ఇదంతా ఇంత బరువు

5

ఆ కొండని చూస్తే దేవుడిని చూసినట్టు

తిరిగితే తండ్రి చుట్టూ ఆడుకొంటున్నట్టు

సృజించుకొన్న బంధమో, ఉద్వేగమో కావచ్చు

కొండంత అద్దంలో నువ్వే కనబడటమూ కావచ్చు

ఏ కారణమూ లేదనుకున్నా 

దయలోకి కరిగిపోవటం కంటే ఏదీ అనుభవం

6

కారణాల్ని కూడా దాటాలి

ఈ బస్సు చెట్లనీ, కొండల్నీ దాటుతూ 

కనబడని మలుపులోకి పదేపదే మాయమైనట్టు

కనబడని ఆనందం లోకి 

తిరిగి రాకుండా తప్పిపోవాలి

(అరుణాచలం దారిలో..)

11.8.23 7.13 ఉదయం 

ప్రచురణ : 'వివిధ' ఆంధ్రజ్యోతి దినపత్రిక 12.2.2024

ధ్యానంతో హైకూ దీపం వెలిగిస్తున్న కవి... బివివి ప్రసాద్

హైకూ చదవడానికి కూడా ఓ అభ్యాసం కావాలి. ఒక హైకుతో సంచలించిన నీ మనస్సును మరో హైకూను తాకే ముందు నిశ్చల సరోవరంలా మార్చుకోవాలి. కదులుతున్న నీళ్ళలో మరో ప్రతిబింబం ఉదయించదు. ఒక అనుభవంతో చలించిన అలలు క్రమంగా నెమ్మదించి నెమ్మదించి అద్దంగా స్థిరపడిన స్థితిలోనే మరో అనుభవాన్ని స్వీకరించడం సాధ్యమవుతుంది.

హైకూ కవి ఒక అనుభూతిని పంచుతాడు. హైకూ పాఠకుడు దాన్ని స్వీకరిస్తాడు. అచ్చమైన హైకూ విషయంలో అదే జరుగుతుంది. రాయడమూ, చదవడమూ ఉండవు. పంచుకోవడం, తీసుకోవడమే ఉంటాయి. ఇంద్రియగతమైన అనుభవాన్ని మరో హృదయానికి కానుకగా ఇచ్చేందుకు హైకూ కవి తనకు ఆ అనుభవాన్ని ప్రసాదించిన దృశ్యాన్ని మాత్రమే మాటల్లో చూపిస్తాడు ఏ అలంకారాలూ, ఊహలూ, గమ్మత్తులూ లేకుండా. అవే మాటల నుంచి అదే దృశ్యాన్ని స్వీకరిస్తాడు పాఠకుడు. అయితే, ఆ దృశ్యం నుంచి విచ్చుకునే అనుభవం మరింత ఉజ్వలంగా, ఉద్విగ్నంగా ఉండవచ్చు. విభిన్నంగానూ ఉండవచ్చు. ప్రకృతిలోని ఒకే దృశ్యాన్ని చూసినప్పుడు ఒక్కొక్కరూ ఒక్కోలా అనుభూతి చెందడం లాంటిదే హైకూను తీసుకోవడం అంటే. ఎవరి హృదయాన్ని బట్టి వారి ప్రయాణం ఉంటుంది. ఈ ప్రయాణం సాగుతున్న కొద్దీ హృదయ మాలిన్యం తొలగిపోతుంది. మార్దవం పెరిగిపోతుంది. ఇంద్రియాలు సునిశితమవుతాయి. చుట్టూ ఉన్న ప్రపంచంతో, ప్రకృతితో సాన్నిహిత్యం పెరుగుతున్న స్థితి సహజమైన మానవీయత వైపు నడిపిస్తుంది. కళలు, ముఖ్యంగా కవిత్వ ఉత్కృష్ట పరమార్థాలలో అదొకటి. సత్యాన్ని తెలుసుకోవడం కాదు, సత్యంలో కలిసిపోవడమే ధ్యానం పరమార్థం అంటుంది జెన్ బౌద్ధం. ఆ ధ్యానానికి దారులు తెరిచే దీపమే హైకూ. జెన్ తాత్వికతకు కవిత్వ ప్రక్రియగా హైకును నిలబెట్టిన మత్సువో బషో, "ప్రకృతితో మమేకమైన మనసుకు కనిపించే ప్రతిదీ పుష్పమే. దానికి వచ్చే ప్రతి కలా వెన్నెలే" అంటాడు.

గత రెండు రాత్రులుగా బివివి ప్రసాద్ హైకూలు చదువుతుంటే కప్ప దుమికిన సరస్సులా కదిలిపోయాను. ఆపై నిశ్చలించాను మరో సంచలనం కోసం. శబ్దం నుంచి నిశ్శబ్దానికి, నిశ్శబ్దం నుంచి శబ్దానికి ప్రయాణం అంతా నిశ్శబ్దంగానే సాగిపోయింది. ఒక కవి రాసిన అన్ని హైకులూ ఈ ఉత్కృష్ట స్థితికి తీసుకుపోలేకపోవచ్చు. ఇంద్రియానుభూతిని భాషలో వెలిగించడంలోని పరిమితులు, నిర్మాణ వైఫల్యాలు ఉండనే ఉంటాయి. ఆ వైఫల్యాలను దాటుకుంటూ పోతున్నప్పుడే వెన్నెలను కలగనే కొన్ని పుష్పాలు హైకూ కవిని వరిస్తాయి.

అయితే, వాటిని తీసుకోవడంలో ఒక్కోసారి చదువరి కూడా విఫలం కావచ్చు. ఒకసారి చదివినప్పుడు తగలని అనుభూతి మరోసారి చదివినిప్పుడు మనల్ని ఉక్కిరిబిక్కిరి చేయవచ్చు. ఏమైనా, హైకూలు రాసే కవి కాలక్రమంలో తాను రాసిన వాటిలో ఎన్నింటినో వదులుకుంటాడు. వాసిగలవేనని నమ్మిన వాటినే రాసులు పోసి పారబోసుకున్నవారెందరో. మూడు వేల హైకూలు రాసి చివరికి మూడింటినే దాచుకుని మిగిలిన వాటిని తగలబెట్టేశాడు Teishitsu' అనే జపనీ కవి. హైకూ కవిగా జీవించడం తెలుస్తున్న కొద్దీ ఈ పరిత్యాగం పెరిగిపోతుంది. ఆ సంగతి బివివి ప్రసాద్కు బాగా తెలుసు. అందుకే అంటాడు: 'హైకూ రాయడం సులువే. మంచి హైకూ రాయడం మరీ సులువు. హైకూ కవిగా జీవించడమే కష్టం.' 'Aesthetic of austerity అనే చైనా, జపాన్ బౌద్ధ భిక్షువుల కవిత్వాభివ్యక్తికి పరాకాష్ఠగా హైకూ ఒక ప్రక్రియగా స్థిరపడింది. కవికీ, అనుభవానికీ మధ్య వెంట్రుకవాసి అంతరం ఉండడానికి కూడా వీల్లేదంటాడు బషో. ఓ కొండ మీద గుడి ఉంటే అక్కడికి వెళ్తాడు బషో ఓసారి. అక్కడ నాచును కప్పుకున్న పెద్ద పెద్ద బండరాళ్ళను చూస్తాడు. అది చూసి ఇలా అంటాడు : ఆహా... ఏమి నిశ్శబ్దం కీచురాళ్ళ గోల కూడా రాళ్ళల్లోకి ఇంకిపోతోంది బషో రాసిన "Narrow Road to the Deep North" అనే యాత్రా రచనలోనిదీ హైకూ. ఆయన కాలంలో వాటిని హైకూ అనే మాట లేదు. బషో వాటిని హెుక్కు అని పిలిచేవారు. 'ప్రయాణమే ఇల్లు' అని చెప్పుకున్న బషో 'హైబన్' అనే మరో సాహిత్య ప్రక్రియకు కూడా ఆద్యుడే. హైబన్ అంటే హైకూ వచనమని అర్థం. ఆయన యాత్రా రచనలని హైబన్ సాహిత్యమని అంటారు. దీన్ని వచన కవిత్వమని కూడా చెప్పవచ్చు. ఐరోపాలో 'vers libre' పుట్టకముందే జపాన్లో ఈ ప్రక్రియ మొదలైంది. హైబన్ రచన సాధారణంగా ఒక హైకూతో ముగుస్తుంది. గాఢమైన అనుభవాన్ని కలిగించిన ఒక దృశ్యాన్ని హైకూగా మలిచేటప్పుడు భాషను ఎంతో పరిమితంగా, క్రమశిక్షణతో వాడాల్సి ఉంటుంది. విభక్తులు, ప్రత్యయాలు వంటి వ్యాకరణ నిర్మాణాలను ప్రయత్నపూర్వకంగా పక్కన పెట్టి పదాలను నాటకీయత ధ్వనించేలా సరళంగా ఉపయోగించాలి. సౌందర్యాత్మక ఆసక్తిని వెలిగించగల కౌశలం మరీ ముఖ్యమని కూడా చెబుతారు హైకూ లాక్షణికులు. ధ్యానం నుంచి ధ్యానాన్ని ప్రేరేపించే ఈ కౌశలాన్ని తెలుగులో బలంగా పట్టుకున్న కవుల్లో నాకు తెలిసినంతవరకు ఇస్మాయిల్, గాలి నాసరరెడ్డి, బివివి ప్రసాద్ ముందువరసలో ఉంటారు.

దూరంగా దీపం 

దానిని కాపాడుతూ 

అంతులేని చీకటి

నిద్రపోయాను

చీకటిలో

చీకటి పడింది

యుగాలు ప్రయాణించి వచ్చింది 

వెలుగు రేఖ 

లేత ఆకును చుంబించడానికి

పాట బాగుంది 

దూరం నుంచి వినిపించడం 

ఇంకా బాగుంది

రెక్కలున్నాయి కదా 

ఎగురు పిట్టా 

నాకు రెండు కళ్ళున్నాయి.

ఓహ్ మిణుగురు 

అటుచూడు

మరొకటి

పర్వతం 

చుట్టూ తిరిగి 

వేయి పర్వతాలు చూసాను

అటూ ఇటూ నడిచి 

ఏమీ తోచక 

పాప నిద్రలోకి నడిచింది.

చెట్టు కూలింది 

మోసుకుపోయారు 

నీడను సైతం

గోడలో పూచిన పూవు 

పరిచయం చేసింది

మా గోడను

అందమైన పూవు 

రాలిపోక ముందే 

వెళ్ళిపోవాలి

గాఢమైన అనుభూతుల్లోకి పదచిత్రాలతో లాక్కుపోయే హైకూలు ఎన్నో ఉన్నాయి బివివి ప్రసాద్ 'హైకూలు' సంకలనంలో. ఇవి మచ్చుకు కొన్ని మాత్రమే. గతంలో ఆయన ప్రచురించిన దృశ్యాదృశ్యం, హైకూ, పూలురాలాయి అనే హైకూ సంకలనాలన్నింటినీ కలిపి ఒకటిగా ఈ పుస్తకం తీసుకొచ్చారు ప్రసాద్. బషో హైకూల అనువాదాలు, హైకూ తత్వం అనే వ్యాసాన్ని కూడా ఇందులో చేర్చారు. 2015లో ఈ పుస్తకం రాకముందే ప్రసాద్ రాస్తూ వచ్చిన హైకూలను నేను చదువుతూనే ఉన్నాను. ఈ మధ్య వాబీ సాబీల గురించిన ప్రస్తావన ఎక్కడో ఎదురవడం ఈ సంకలనాన్ని మరోసారి చేతుల్లోకి తీసుకునేలా చేసింది. మంచి కవిత్వాన్ని కొంత కాలం తరువాత మళ్ళీ చదివితే ఆ అనుభవం ఎంత గొప్పగా ఉంటుందో ఇప్పుడు మరోసారి తెలిసింది. అలాగని, ఈ సంకలనంలోనివన్నీ గొప్ప హైకూలనేమీ చెప్పడం లేదు. ఇందులో చాలా గొప్ప హైకూలు ఉన్నాయని మాత్రం కచ్చితంగా చెబుతున్నాను. ఇందులో కొన్ని హైకూలు కాని గొప్ప కవితలున్నాయి.

కవులు

పెద్దయ్యాక పరిచయమయ్యే

బాల్యమిత్రులు

కలలో కనిపించిన

మిత్రుడు

నన్నూ కలగని ఉంటాడా

శిశిర సాయంత్రం

ఎవరో సమీపించి

నా ఏకాంతాన్ని తీసుకువెళ్ళారు

ఇలాంటివి కొన్ని మంచి కవిత్వంగా తీసుకోవచ్చేమో కానీ... హైకూలని అనాల్సిన పని లేదేమో అనిపిస్తుంది. సముద్రంలాగ, నది పన్నిన వలలో.. జాలి దానం చేసిన అనాథ బాలిక వంటివి పోలికలు, క్రియా పదాలు, విశేషణాలు, పనిగట్టుకుని చూపిన సామాజిక స్పృహలు... హైకూ గొడుగు కిందకు తేవడం న్యాయం కాదు. 'పదచిత్రం ఇంద్రియ జ్ఞానాన్ని ప్రేరేపిస్తుంది. లోతైన భావాల్ని ఆవాహన చేసే శక్తి పదచిత్రానికి ఉంది.

కవిత్వానుభవాల్ని పదచిత్రాలు స్ఫురింపచేసినట్లు, బౌద్ధికమైన ఆలోచనలు స్ఫురింపచెయ్యలేవు' అని ఇస్మాయిల్ చెప్పిన మాట హైకూ కవులకే, కాదు, కవులందరికీ వర్తిస్తుంది. ఇస్మాయిల్ గారు అన్నట్లు ప్రసాద్ కవిత్వంలో పూలకన్నా సీతాకోక చిలుకలే ఎక్కువ. వీటితోపాటు కీచురాళ్ళు, నిశ్శబ్దం, వెన్నెల వంటి జెన్ కవి సమయాల పునరుక్తుల నుంచి కూడా ప్రసాద్ విముక్తమై విస్తృతమైతే మరిన్ని గొప్ప హైకూలు రాయగలరు. మనకు తెలుగులో హైకూలు రాసేవాళ్ళే తక్కువ. వారిలోనూ హైకూ రచనను తన మార్గంగా ఎంచుకుని, హైకూ కవిగా జీవించే సాధనలో ఉన్న ప్రసాద్ నుంచే కదా మరిన్ని గొప్ప హైకూలను ఆశించాలి!

ద్రష్ట, దృశ్యమూ, అనుభూతీ ఏకత సాధించినప్పుడే కదా...

పూవూ లేదు

నేను లేను

సౌందర్యం ఆవరించింది

అనే గొప్ప హైకూ ప్రాణం పోసుకుంటుంది. తనను తాను వెతుక్కుంటూ, లోపలి ద్వారాలను తెరుచుకుంటూ ప్రయాణిస్తున్న ప్రసాద్ ను మరెన్నో హైకూ క్షణాలు కరుణిస్తాయని ఆశిద్దాం. వాటిని స్వీకరించే హృదయాలు మరెన్నో పురుడు పోసుకోవాలని కోరుకుందాం.

రచయిత : పసునూరు శ్రీధర్ బాబు

ప్రచురణ : కవిత 78 వ సంచిక

నిరామయ విరామం : డాక్టర్ కాళ్లకూరి శైలజ

ఉన్నట్టుండి తేనె పట్టు తన గదుల తలుపులు తానే తెరిచినట్టు,ఒక లోకం నుంచి మరో లోకానికి వెళ్లిపోతూ శాంతి దేవత అకారణంగా మనవైపు చూసి దయతో నవ్వినట్టు, ఉంటాయి బి.వి.వి. ప్రసాద్ గారి కవిత్వ వాక్యాలు.

వేదాంతం అంటే జీవిత అంత్యస్థితి లో చదువుకునే నాలుగు పడికట్టు రాళ్ల లాంటి పదాలతో మోగే సూత్రావళి కాదు.

ఏ ఏటికా ఏడు, మనసుని తేటపరుచుకుని, జీవితాన్ని మళ్లీమళ్లీ శుభ్రపరచుకునే ఒక ప్రవాహం.

బి.వి.వి. గారి కవిత్వ పుస్తకాలలో/ అలా సాగే దారి...../ ఆ దారిలోని కొత్త పూల చెట్లు..../ వాటి నీడల్లో రాలి పడిన పూలను ఏరుకొచ్చి మెల్లగా వేళ్ళతో అల్లే మాలలూ ఉంటాయి./ సంకల్పం కొరబడినది కాదు సుమా! / సత్సంకల్ప భారం మోస్తున్నదీ కాదు./మరెలా ఉంటాయి?

"వెన్న కరిగి నేయి అయినట్లు, అంధకారం కరిగి కాంతి అయినట్లు” అలా ఉంటాయి.

స్నేహంగా భుజం మీద చేయి వేసి, కళ్ళలో కళ్ళు కలిపి, పాత పాటలో చరణాలు పాడి, చేతులూపుతూ ఆడించే... చిన్ననాటి నేస్తం మాట్లాడినట్టు ఉంటాయి.

“మనం ఒకప్పుడు ఆడిన/ఇసుక తిన్నెల్లో ఇవాళ్ళ ఈ పిల్లలు ఆడుతున్నారు....../ ప్రతిదీ ఉండటం ఎంత బావుందో/ వెళ్ళిపోవటమంత బావుంది./ మనమిక వెళదామా,/ వచ్చినంత సంతోషంగా, నిశ్శబ్దంగా” అంటే, వింటూ ముగ్ధులై నిలబడిపోతాం. ఎక్కడా విరామ చిహ్నాలు అక్కర్లేదు. ప్రశ్నలు బహు తక్కువ.

వేరేవరో అన్న మాటల్ని ఉటంకించడం అస్సలు లేదు,

"కలలో అమ్మ లేక ఏడుస్తున్న ఒడిలోని బిడ్డని, తల్లి తట్టి లేపినట్టు, నిన్నెవరో ఇప్పుడు జీవితంలోకి తట్టి లేపాలి.”

ఈ వాక్యాల దగ్గర బెంగటిల్లి, అంతలోనే బెంగ తీరి, ఎన్ని రోజులు ఆగిపోవాలి! ఎన్ని గంటలు, నిశ్శబ్దంగా ఏ రుచీ లేని మదీ (నదీ) జలాలను కళ్ళు వర్షిస్తాయో! అది అనుభవైకవేద్యమే తప్ప చెప్పేది కాదు.

"పదాలన్నీ ఉత్త శబ్దాలు/ శబ్దాలన్నీ నిశ్శబ్దం పై తేలే అలలు”

"ఆకాశం నుంచి ఆకాశాన్ని తీసివేసినా, ఆకాశమే మిగిలినట్లు,/ నీ నుండి నిన్ను మాటల్లోకి ఒంపినా/ నువ్వు నువ్వుగానే మిగులుతావు”.

పై వాక్యాలను కనీసం ఐదారుగురు సీనియర్ సిటిజన్లకు ఈ అమృత గుళికలు పంపాను. వారంతా కొత్త ఆరోగ్యంతో చిక్కగా నవ్వుతూ, ఆ మెత్తటి సవ్వడిని నా చెవిలో పోసారు.

వాళ్ళకి జీవిత చరమాంకంలో పెన్షన్ సౌకర్యం కన్న ఇలాంటి సహృదయ స్పందనల గీతికలే మరీ మరీ వినిపించాల్సి ఉంది.

"ఆకాశంనుండి అకస్మాత్తుగా చినుకు రాలినట్టు/ కొమ్మనుండి నెమ్మదిగా పూవు రాలినట్టు/దిగుల్లోంచి తటాలున నవ్వు రాలినట్టు నవ్వుల్లోంచి నిశ్శబ్దంగా కన్నీరు రాలినట్టు/ ఉన్నట్టుండి నువ్వు వెళ్ళిపోతే ఏమౌతుంది/ నీ చోటు ఖాళీ చేస్తే ఏమౌతుంది/ నువు చలించటం మానేస్తే ఏమౌతుంది/ వెచ్చని స్పందనని ఏదో చల్లదనం కమ్మితే ఏమౌతుంది”

మనిషికి మరణం అంటే భయం అని చెబితే నేను నమ్మను. / చాలాసార్లు అది విడుదల./ ఒకోసారి ఐచ్ఛికంగా కోరుకునే హాయి. / ఏదేమైనా సంతృప్తితో కొందరు,/ తప్పదని –తప్పించుకోలేమని తెలుసుకున్నాక మెల్లగా సంసిద్ధమయే ఒకానొక దశ వస్తుంది./ అలాకాక ఆందోళన చెందేవారికి పై ప్రశ్నలు తెరతీసి నిజాన్ని చూపిస్తాయి./ ఎలా?/ ఉన్నట్టుండి వెళ్ళిపోయినచోట/ జీవితం నెమ్మదిగా కొత్త చిగుర్లు తొడుగుతుంది./ మొక్క కొత్త తొడిమెలని కలగంటుంది. / చీకటిలో దాగిన ముఖాలని/ తెలియెండ వెదికి మరీ ముద్దాడుతుంది/ ఉన్నట్టుండి నువు విడిచివెళ్ళిన లోతైన ఖాళీని/ జీవితం దయగా మరింత సారంతో నింపుతుంది”

ఈ మాటలు మది నెమ్మదిని అందించి, అలసిన మనసుకు కొబ్బరినీళ్లు ఇచ్చినట్టు, దాహం తీర్చి, బలాన్ని ఇస్తాయి.

ఋతువు మారి,కొత్త సంవత్సరపు లోగిలి లో నిలబడ్డప్పుడు, వెనక్కి, ముందుకీ చూడకుండా, లోపలికి, లోలోపలికి చూసుకునే ఒక 'స్థితి' తాలూకు ఉనికిని తెలియజేసే అద్భుతమైన పుస్తకం.




ఊరికే జీవితమై పుస్తకం పై సమీక్ష

ప్రచురణ : కవిసంధ్య , జూలై-ఆగస్టు, 2023