21 నవంబర్ 2026

పుస్తకం వచ్చింది!

 అరవయ్యవ పుట్టినరోజు గుర్తుగా పుస్తకం తీసుకువస్తే బావుంటుంది అనిపించింది. ప్రింట్ వేసే ఉత్సాహం లేక పీడీఎఫ్ తీసుకువద్దా మనుకున్నాను. సిద్ధూ కాల్ చేశాడు. నేను ప్రింట్ చేస్తాను అన్నాడు. టైమ్ తక్కువ అనుకున్నాను. పర్లేదు తెద్దాం సర్ అన్నాడు. 

నా పుస్తకాల ఎడిటింగ్ లో స్వాతి కుమారి సహాయం తీసుకోవడం అలవాటు. రెండురోజుల్లో పోయెమ్స్ ఎంపిక చేసి, చెప్తారా అన్నాను. మరునాటికి తన ఆప్షన్స్ చెప్పారు. రమణజీవి తో రెండురోజుల్లో కవర్ కావాలన్నాం. వేసి ఇచ్చారు. ఇక నాదే ఆలస్యం రెండురోజులు సీరియస్ గా కూర్చుంటే నా ఎడిటింగ్, పోయెమ్స్ ఆర్డర్ లో పెట్టడం, ప్రూఫ్ చూడటం అయిపోతాయి. కానీ, నా వత్తిడులలో ఫోకస్ కుదిరేది కాదు. వారం గడిచాక ఇక సమయం దాటిపోతోందని కూర్చుని, నా వర్క్ కంప్లీట్ చేసి, సిద్దూకి ఇచ్చాను. ఒక్కరోజులో శ్రీ వశిష్ట నేను పంపిన యూనికోడ్ ఫైల్ ని , ప్రింట్ ఫార్మాట్ లోకి మార్చి, లే ఔట్ చేశారు. మర్నాడు మళ్ళీ, మళ్ళీ చెక్ చేసుకున్నాం. సాయంత్రానికి ఫైల్ ఓకే అయింది. ప్రింటర్ కి రెండు రోజుల వ్యవధి. నిన్న రాత్రి పుస్తకం వచ్చింది సర్ అన్నాడు సిద్ధూ. మా పెద్దమ్మాయి హైదరాబాద్ నుండి తణుకు వస్తోంది. తనకి వెంటనే పంపించాడు. 21 ఉదయానికి పుస్తకం ఇంటికి చేరింది. 

ఒక చిన్న సరదా లాంటి కల. దాన్ని నిజం చేయటం వెనుక ఇందరి ప్రేమ. శ్రమ. వాళ్ళందరికీ కృతజ్ఞుడిని. ముఖ్యంగా సిద్ధూ. కవిత్వానికి salebility అంతగా లేకపోయినా, ధైర్యంగా పుస్తకం తెచ్చాడు. తనకి అనేక ఆశీస్సులు. ప్రేమలు. 

బివివి కవిత్వానికి చాలామంది అభిమానులు ఉన్నారనే నమ్మకంతో సిద్ధూ ఈ పుస్తకం తెచ్చాడు. మంచి కవిత్వాన్ని డబ్బు పెట్టి కొని, కవికీ, పబ్లిషర్ కీ ఆత్మ విశ్వాసం ఇవ్వగలవాళ్ళు ఎందరున్నారో చూడాలి. 

ధన్యవాదాలు

బివివి ప్రసాద్
తణుకు, 21.11.2026


20 నవంబర్ 2026

ముందుగా..

'చీకటి పడ్డాక ' నా ఏడవ వచన కవితా సంపుటి. హైకూ పుస్తకాాలతో కలిపి పదవది. 

నా కవిత్వమంతా నా ఆత్మకథ. మానవులందరి, లేదా, చాలామంది మానవుల ఆత్మకథ. జీవితం దుఃఖమయమని, అర్థంలేనిదని ఒకవైపు నుండి తలుస్తూనే, మరొకవైపు నుండి జీవితానుభవంలోని అద్భుతానికి విభ్రాంతులయ్యే మానవుల కథ. 

సమాజచట్రంలో సర్దుకొని కూర్చొని, నా దుఃఖానికి ప్రక్క మనిషి కారణమని తలపోతలు పడుతూ కాలం గడుపుతాం. ఈ ఉచ్చులోకి లాగిన అసలు నాయకుడు వేరే ఉంటాడు. అతనే కలలాంటి నేను. నేను చేసాను, నేను చూసాను, నేనే ఉన్నాను అని తలచేవాడు. మనిషి దేహం ఒక యూనిట్ గా తనని తాను ఎలా నిర్వహించుకొంటుందో, అలానే విశ్వం ఒక యూనిట్ గా తనని తాను నిర్వహించుకొంటుంది అని కొందరు సరిహద్దులు దాటిన మానవులు కనుగొన్నారు. ఆ ఒకే ఒక ఉనికినే లోపలికి చూస్తే కేవల నేనుగానూ, హృదయంగానూ, వెలుపలికి చూస్తే దైవంగానూ, సృష్టిగానూ గుర్తించారు. ఆ వివేకం చుట్టూ కలలాంటి నేను చాలా సృష్టించింది. 

ఆ కథ అలా ఉంచి, ఇతనేం చేస్తున్నాడో, ఎందుకు రాస్తున్నాడో చెప్పాలి. ఇతను జీవితం దుఃఖమయం, అర్థరహితం కాదని నమ్మాడు, ఏ కారణం చేతనో. అది కూడా దుఃఖం చివర్లు చూసాక, అర్థరాహిత్యం లోతుగా అర్థమయాక. 

తన నమ్మకాన్ని లోతుగా పరిశీలించుకొంటూ, తనలాంటి మిత్రులతో అలసిన సాయంవేళల జరిపే కులాసా సంభాషణే ఇతని కవిత్వం. ఇది జీవితం తేలికగా ఉండి రాసింది కాదని, తేలిక చేసుకోవటానికి రాసిందని ఇతని రాతల్ని దగ్గరగా గమనించినవాళ్ళకి అర్థమవుతుంది. కనకనే, ఇతని కవిత్వం అద్దంలో వాళ్ళకి వాళ్ళు కనిపించి, ఇతని కవిత్వాన్ని ఇష్టపడతారు. 

ఈ సంపుటిలోని కవిత్వం ఇంతకుముందు కవిత్వమంత లోతైనది కాదు. అలాగని లోతు లేనిది కూడా కాదు. జీవితాన్ని చూడటంలోనూ, దాన్ని కవిత్వంగా రికార్డు చేయడంలోనూ కొంత వైవిధ్యానికి ప్రయత్నించటం. 

ఇతని కవిత్వం అందరికీ నచ్చాలని లేదు. కొందరిని సున్నితంగా, లోతుగా, దయగా తాకితే చాలు. తనలాంటి కొందరికి తాను రాసే ప్రేమలేఖలు ఈ కవిత్వం. ప్రేమ కాదేమో, ప్రాణమిత్రుడితో జరిపే సంభాషణ కావచ్చును. ఆ కొందరికీ ఇతని మాటలు చేరితే చాలు, వాళ్ళు కాసేపు లెక్కలేనితనంలోకి తేలిక పడటానికో, స్వేచ్ఛగా కన్నీరు రాల్చుకోవటానికో ఇతని రాతలు ప్రేరకమైతే చాలు. హృదయం నిండినట్లనిపించి, జీవితం పట్ల మరికాస్త ప్రేమ పెంచుకోగలిగితే చాలు. 

అందరూ బావుండాలి. సున్నితమైన మనుషులు మరింత బావుండాలి. వాళ్ళే జీవితాన్ని నిశ్శబ్దంగా నిర్మిస్తారు గనక. 

ప్రేమతో
బివివి ప్రసాద్,
తణుకు , 12.11.2026

( ' చీకటి పడ్డాక ' కు ముందుమాట)


18 నవంబర్ 2026

చీకటి పడ్డాక : బివివి ప్రసాద్ కవిత్వం

 కొత్త పుస్తకం. బివివి ప్రసాద్ పదవ కవితా సంపుటి 'చీకటి పడ్డాక ' ఒక పబ్లికేషన్ ద్వారా ఈ నవంబర్ 21 కి అందుబాటులో ఉంటుంది. అందరికీ ధన్యవాదాలు. 🙏🙏🙏











16 నవంబర్ 2026

కవిత : నిదురించే వేళల..

గది తలుపులు మూతపడతాయి
వాటితో, బయటి వెలుగు కూడా..
కనురెప్పలు మూతపడతాయి
వెనుక, ప్రపంచం మూతపడుతుంది

వెలుగు చిమ్మిన మాయాజాలం
మిగిల్చిన గాయాలు, చేదు ఆనందాలు
అడపాదడపా ఆకులతో రాలే,
పూవులతో చిగురించే అమాయకత్వాలు
నీ నుండి సెలవు తీసుకుంటాయి

ఒకటే గాఢమైన నిద్ర, 
చిక్కని చీకటి, బరువైన శ్వాస 
నిన్ను నీలో కరిగించి
ప్రపంచదుఃఖం నుండి విముక్తుడిని చేస్తాయి

మరలా మేలుకొనే వరకూ 
నీదైన శూన్యలోకం నీది
నీవైన రంగుల కలలు నీవి
నీదైన నిండైన ఏకాంతం నీది

ఎవరూ, ఏదీ నీలోకి రాని
అమృత సమయాలలో
నిజంగా నీకేమనిపిస్తుంది
ఏమాశించి మళ్ళీ
ఈ దుఃఖంలోకి తలుపులు తెరుస్తావు

బివివి ప్రసాద్
మహా పత్రిక, 16.11.26



కవిత : అప్పుడపుడు

అప్పుడపుడు, మనుషులు ఆవిరై,
ఇంద్రధనువులుగా మారితే బావుండేది,
సారమై, మొక్కలకు పూలై పూస్తే బావుండేది,
ఏకాంతాల్లోంచి సీతాకోకలై ఎగిరితే బావుండేది,
నీలిమేఘాలపై ఉదయకాంతి మంత్రించే
నారింజరంగుల పగటికలలైతే బావుండేది

అప్పుడపుడు, వారి వ్యూహాలు దారి తప్పి 
వాళ్ళని ప్రేమలోకాల్లోకి నడిపిస్తే బావుండేది,
వాళ్ళ తెలివితేటలు చెరిగిపోయి
వాళ్ళు పసినవ్వుల్లోకి ఒలికిపోతే బావుండేది,
వాళ్ళ మహాభయాల్లోకి 
ఎవరైనా మెలకువలా చొరబడి 'అదంతా ఏం లేదని '
వాళ్ళని చల్లనిగాలులు చేసేస్తే బావుండేది

అప్పుడపుడు మనుషులు
ఏ దివ్యమైన శాపంలాంటి వరం వల్లనో
ఫలానా, ఫలానావాళ్ళమని మరిచిపోయి
ఉత్త మనుషులుగా, ఉత్త జీవులుగా, 
ఉత్త జీవితంలా మిగిలిపోతే బావుండేది

ప్రేమ మినహా మరేమీ కాలేని
స్థాణువులైపోతే బావుండేది, 
నిలువునా నీరైపోతే బావుండేది,
పలుచని గాలైపోతే బావుండేది, 
ఖాళీ గగనమైపోతే బావుండేది

అప్పుడపుడు ఇది మనుషుల్లేని లోకమై 
ఊపిరి తీసుకుంటే బావుండేది

బివివి ప్రసాద్
మెహఫిల్, మన తెలంగాణ 16.11.26



14 నవంబర్ 2026

కవిత : తప్పిపోయిన కవిత

ఇవాళ తొందరపనుల ఉదయాన
ఒక కవిత మృదువుగా, మెల్లగా నీ లోనికి వచ్చింది
తనని వేచి ఉండమని, చోటు చూపించి
నీ పనుల తొందరలో మునిగిపోయావు

కవిత నీ కోసం చాలాసేపు ఎదురుచూసింది,
నీ పనుల తొందర గమనించింది,
సున్నితమైన ఆ కవిత నొచ్చుకుంది,
ఇతను తొందరలో ఉన్నాడు
ఇప్పుడు పలకరించి, పొరపాటు చేశానా అని తలచింది
నిశ్శబ్దంగా, ఉన్నచోటు నుండి మాయమైంది

పనుల తొందర ముగిశాక,
ఖాళీగా ఊపిరి విడిచే సమయాన
అతిథిలా వచ్చిన కవిత గుర్తుకువచ్చింది
ఉలికిపడి తనను కూర్చోమన్న చోటు వెదికావు 

తను లేదు, మాయమైంది
ఉదయం నువు దర్శించని బంగారుకిరణంలా,
నువు తాకని చల్లని సెలయేటి నీటిలా,
వినేలోపు నిశ్శబ్దంలో కరిగిన కోయిల కూతలా,
అనుమతి లేక గర్భంలోంచి మరలిపోయిన బిడ్డలా

వెదికావు, జ్ఞాపకాలు వడబోశావు,
వాన తర్వాత గోడల మీది నీటి మరకల్లా 
తను విడిచిపోయిన శబ్దాల గుర్తులేమన్నా దొరుకుతాయా అని తడిమావు
నీ చేతివ్రేళ్ళకి ఖాళీ మినహా ఏమీ తగల్లేదు

ఒక కవిత నుండి నిన్ను నువు తప్పిపోయిన ఈరోజున
నీ నుండి మరికాస్త తప్పిపోయావు
మరలా ఎన్ని యుగాలు, పాలపుంతలు గడవాలి
తానూ, నువ్వు కలవటానికి

12.5.26 12.02 రాత్రి
ప్రచురణ : ఈమాట 1.11.2026

12 నవంబర్ 2026

కవిత : సందిగ్ధం

అనుబంధం ఏదైనా కావచ్చును
నీతో తనకి ఉద్వేగం, తనతో నీకు లెక్కలు
లేదూ, తనతో నీకు ఉద్వేగం, నీతో తనకి లెక్కలు
మిగలటం విషాదం

సంధ్యకాంతులు లీనం కాకముందే
చీకటి తెర వాల్చినట్లు,
ఇంద్రధనువులు ఆరిపోక ముందే
నీ వాకిటిలోకి వరదనీరు చేరినట్లు,
గర్భస్థశిశువు లోకం చూడకముందే
మృత్యులోకాలు చేరినట్లు

నీవైపు అనుభవం ఒకలా,
అవతలి అనుభవం మరొకలా
రెండు కలవని అనుభవాలని కలపబోయి
విరిగిన పాలలాంటి జీవితానుభవం

ఇప్పుడీ జీవితాన్ని ఏం చేసుకోవాలి,
ఎదుటనున్న కాలాన్ని ఎలా గడపాలి
నువ్వనుకున్నట్లు ఏదీ లేదు,
ఉన్నది నువ్వనుకున్నది కాదు

అంత పొడీ, తడీ కాని బంధాల మధ్య,
అంత నమ్మలేని, అనుమానించలేని మనుషుల మధ్య,
అంత ఆసక్తీ, నిరాసక్తీ లేని అనుభవం మధ్య
ధైర్యమూ, భయమూ లేని, లేదా రెండూ ఉన్న
ప్రేమా, ద్వేషమూ లేని, లేదా లేదా రెండూ ఉన్న

జీవితాన్ని ఏ ఎడారిలో ఒంపాలి,
లేదా ఏ మొక్కలకి నీరుగా పోయాలి
చివరికెలా ముగించాలి

బివివి ప్రసాద్

11 నవంబర్ 2026

కవిత : ఒక పగలు

నడివేసవి మధ్యాహ్నపు టెండలా 
వికసించింది మరొక పగలు
ఇపుడు దీని నిండా అనేకం నింపటానికి చోటుంది

పక్షుల పాటల్నీ, గాలికి తలలూపే పూలనీ, 
పట్టించుకోక, ఎటో ఎగురుతూ పోయే సీతాకోకనీ, 
దారి వెంట మనుషుల తొందరలనీ,
వీలైనట్లు నీడల్ని ఒంపే చెట్లనీ, మబ్బుల్నీ, భవనాల్నీ

మనుషుల్లో గలగలమని కొండవాగుల్లా పారే
ఆలోచనలనీ, ఊహలనీ, ఉద్వేగాలనీ,
పసిబిడ్డల కళ్లలో కాంతులీనే రేపటి లోకాలనీ,
వృద్ధుల ముఖాల్లో తెరలుగా వెలిగే జీవించిన జ్ఞాపకాలనీ
అన్నిటినీ నింపవచ్చును

ఇవాళ విచ్చుకొన్న ఈ పగలు
దారిపొడవునా అన్నిటినీ నింపుకొని,
జనంతో కిటకిటలాడే రైలులా
తనలో తాను కూతవేసుకుంటూ,
సాయంత్రపు రంగులు చిమ్ముతూ
రాత్రిలోకి వెళ్ళిపోవచ్చును 

నిండైన పగటిని కౌగలించుకొని, రాత్రి,
మేం కలిసివచ్చాం, తలుపులు తెరవమని
సాంద్రమైన ఖాళీని బ్రతిమాలుకొని, 
సుషుప్తిలో కరిగిపోవచ్చును

మరలా తెలవారుతుంది
మరొకసారి పగటి పుష్పం వికసిస్తుంది

నిజానికి, అనేక పగళ్ళు, అనేక రాత్రులు 
అనుకుంటాం కానీ,
ఉన్నది ఒకటే పగలు, ఒకటే రాత్రి కావచ్చును
అదే పగటిని అనేక విధాల దర్శిస్తూ,
అదే రాత్రిని అనేక విధాల నిద్రిస్తూ
మనం కదలని, మెదలని కొండలా ఉండి ఉండవచ్చును

బివివి ప్రసాద్

10 నవంబర్ 2026

కవిత : వీధిదీపాల కాంతి

నిజంగా, ఇది విలువైనది, పిచ్చితండ్రీ 

ఇందాక దుకాణం మూస్తున్నపుడు
మూసుకున్న షట్టరుపై,
మూస్తున్న నీ మనుషులపై
వీధిదీపాల కాంతి పడుతూ
ఇవాల్టికి మనందరికీ 
ఒకరినుండి ఒకరికి సెలవా అంటున్నప్పుడు
కాంతిలోంచి ఆ పదాలు పలికినది జీవితం,
కాంతినీ, పదాలనీ అనుభవించింది నువు

నువూ, జీవితమూ వేరువేరా, ఒకటేనా అని
నీకు సందేహం కలుగుతుంది
తల్లీ, బిడ్డా వేరు, వేరా ఒకటేనా అన్నట్లు

చీకటి పడ్డాక షట్టర్ మూస్తున్నపుడు,
దానిపై, మూస్తున్నవారిపై, నీపై
ఒకే మసక ట్యూబ్ లైట్ కాంతి ప్రసరించినట్టు
ఒకే జీవితం ప్రసరిస్తూ ఉంది

ట్యూబ్ లైట్ కాంతి అడుగుతూ ఉంది
నా కాంతికీ, జీవితానుభవానికీ భేదమేమిటి అని
ఒకే చీకటి నుండి, 
చీకటిని వెలిగించిన కాంతి నుండి
మేం మొదలయ్యాం కదా అని..

బివివి ప్రసాద్

09 నవంబర్ 2026

కవిత : భాష గురించి

భాష ఎపుడు చనిపోతుంది
మనం అబద్ధాలు చెప్పినపుడూ,
మాటలతో గాయపరిచినపుడూ,
మొక్కుబడిగా పదాలని పలికినపుడూ,
మాట్లాడవలసీ మౌనంగా ఉన్నపుడూ 
భాష కొంచెం, కొంచెంగా ప్రాణహీనమౌతుంది

భాష ఎపుడు శక్తివంతమౌతుంది
మనం నిజం పలికినపుడూ,
మాటలతో ఊరట కలిగించినపుడూ,
హృదయం నుండి పదాలని విడుదల చేసినపుడూ,
మాటల కన్నా మౌనంతో భాషించినపుడూ 
భాష కొంచెం, కొంచెంగా జీవం నింపుకొంటుంది

భాష, కొన్ని గీతలు సూచించే లిపి కాదు,
కొన్ని శబ్దాలు పూరించే అర్థాలు కాదు,
భాష, సరాసరి సూర్యకిరణాల జారిన
జీవనానందపు అభివ్యక్తి
పదాల నడుమ సెలయేటిలా 
ఒంపులు తిరిగే నిశ్శబ్దం, సరాసరి జీవితం

బివివి ప్రసాద్

08 నవంబర్ 2026

కవిత : అలవాటు పడి..

అలవాటు పడిపోయి
మనకేమీ తెలియటం లేదు కానీ,
పగలు రావటం, కాంతి విప్పారటం
కాంతిలో సకలమూ ఈదులాడటం అద్భుతం,
రాత్రి రావటం, చీకటి వికసించటం
చీకటిలో సమస్తమూ మునిగిపోవడం అద్భుతం

అలవాటు పడిపోయాము గానీ
మెలకువ వెలుతురు రెక్కలు మనని తాకటం, 
మనం ఊహల్లోకో, పనుల్లోకో 
రెక్కలు విప్పుకొని ఎగిరిపోవటం,
నిద్ర వెలుతురు రెక్కలు మనని తాకటం
మనం శూన్యంలోకో, కలల్లోకో 
రెక్కలు ముడుచుకొని ఒదిగిపోవటం అద్భుతం

అలవాటయిపోయాయి కానీ
మనం శబ్దాలు చేయటం, 
వాటిలో అర్థాలనేవి ప్రయాణించటం,
మనం మౌనంగా ఉండటం,
దానిలో ఉద్వేగాలనేవి ప్రవహించటం అద్భుతం

పుట్టడం, చనిపోవటం బహుశా
అలవాటయిపోయి ఉండవచ్చు గానీ
పూవులానో, ఇంద్రధనువులానో 
వాన చినుకంతగా ఇక్కడ రాలి పడటం,
ఖాళీ గాలి లానో, గగనంలానో 
అంతలోనే శూన్యమై పోవటం అద్భుతం

అలవాటనే మహామాయ
ఇన్ని అద్భుతాలకి మూలమైన మనని
పెనుకెరటమై ముంచి వేస్తుంది
తెప్పరిల్లేసరికి 
మన కళ్ళలో అద్భుతాలు ఆవిరైపోయి
మామూలుతనం ఎడారిలా విస్తరిస్తుంది

బివివి ప్రసాద్

కవిత : నీ ఎంపిక

నీకు కొంత అర్థమవుతుంది
చాలా వరకూ అర్థం కాదు
అర్థమైన భాగం నీది,
అర్థంకానిది జీవితానిది

జీవితాన్ని నీ భాగంలో ఇరికించాలని చూడక
నిన్ను జీవితానికి వదులుకున్నపుడు
నీ దారులు తెరుచుకుంటాయి,
దారుల్లోంచి కొత్త కాంతులు చొరబడతాయి
నీ అనుభవం వికసిస్తుంది

జీవితం చాలా చిన్నదే
దానిని ఇంకా చిన్నది చేసుకోవటమూ,
జీవితం కన్నా ఎక్కువ అనుభవం పొందటమూ 
నీ చేతుల్లో ఉంటాయి,
నిన్ను విడుదల చేసుకోవటంలో ఉంటాయి

నీకు కొంత తెలుస్తుంది,
చాలా వరకూ తెలియదు
తెలియనిదంతా అనంతం పిలుపు
తెలిసినది ఇప్పటికే జీవించి విడిచిన
అనుభవ శకలం

అనంతంలోకి ప్రయాణించాలా,
శకలాల మధ్య జీవిస్తే చాలా అన్నది
కేవలం నీ ఎంపిక

బివివి ప్రసాద్

07 నవంబర్ 2026

సమకాలీన, విశ్వజనీన కవితా తాత్వికత - బివివి ప్రసాద్ ‘సృష్టి’

బివివి కవిత్వాన్ని ప్రపంచ కవిత్వం మధ్య నిలిపి, ఎంతో శ్రద్ధగా చేసిన ఈ పరిశీలన కవికి ఒక మంచి అవార్డుతో సమానం. సోమశంకర్ గారికి ధన్యవాదాలు.
బివివి కవిత్వాభిమానులు చదివి, చూడగలరు. 
- బివివి ప్రసాద్
-----

జీవితాన్ని ప్రేమించడం సులభమే. కానీ జీవితంలోని దుఃఖాన్ని కూడా ప్రేమించగలగడం, ఆ దుఃఖంలోంచి సౌందర్యాన్ని దర్శించడం, ఆ సౌందర్యంలోంచి తనలోని అంతరాత్మను అన్వేషించుకోవడం అనేది ఒక విలక్షణమైన, ఉత్కృష్టమైన అనుభూతి. బి.వి.వి. ప్రసాద్ గారి కవిత్వం అంతటా ఈ అపురూపమైన ఆత్మాన్వేషణ ప్రయాణమే అక్షర శిల్పంగా దర్శనమిస్తుంది. 

పాశ్చాత్య సాహిత్యంలో జాన్ కీట్స్ ‘Ode on Melancholy’ లో దుఃఖాన్ని, సౌందర్యాన్ని ఏ విధంగానైతే విడదీయరాని అనుభూతులుగా చిత్రించాడో, ఖలీల్ జిబ్రాన్ తన ‘ది ప్రాఫెట్’ గ్రంథంలో ‘ఆనందం, విషాదం రెండూ ఒకే నాణేనికి రెండు ముఖాలు’ అని చెబుతూ, విషాదం మన హృదయాన్ని ఎంత లోతుగా గాయపరిస్తే, అది అంతటి ఉన్నతమైన ఆనందాన్ని స్వీకరించేలా మారుస్తుందని అంటాడో; సరిగ్గా అదే విధంగా, జీవితంలోని దుఃఖాన్ని సైతం అనురాగంతో స్వీకరించి, ఆ వేదనలోంచి ఆత్మాన్వేషణ సాగించే అద్భుతమైన తాత్విక పంథా మనకు బి.వి.వి. ప్రసాద్ గారి కవిత్వంలో గోచరిస్తుంది.

ఆయన తాజా కవితా సంపుటి ‘సృష్టి’ కేవలం కొన్ని భావోద్వేగాల సమాహారం కాదు. మనిషి తనలోకి తాను సాగించే ప్రయాణానికి, ఆ ప్రయాణంలో ఎదురయ్యే వెలుగునీడలకు, ప్రేమకూ వేదనకూ, ఆశకూ నిరాశకూ మధ్య జరిగే అంతరంగ సంఘర్షణకు కవితాత్మక అభివ్యక్తి. ఇక్కడ కవి ప్రపంచాన్ని వర్ణించడం కంటే ప్రపంచం తనలో కలిగించే స్పందనలను అర్థం చేసుకోవడానికే ఎక్కువ ప్రాధాన్యమిస్తాడు. అందుకే ఈ కవిత్వంలో ప్రకృతి ఒక దృశ్యంగా మాత్రమే మిగలదు; ఏకాంతం ఒక పరిస్థితిగా మాత్రమే నిలవదు; దుఃఖం ఒక ఉద్వేగంగా మాత్రమే వ్యక్తం కాదు. అవన్నీ మనిషి అస్తిత్వాన్ని ప్రశ్నించే తాత్విక సందర్భాలుగా పరిణమిస్తాయి.

‘సృష్టి’ అనే శీర్షికకు బాహ్య ప్రపంచం కంటే, అనుభవాల నుండి అంతర్గత ప్రపంచాన్ని నిర్మించుకోవడమే అసలైన అర్థం. ఒకే వేదన ఒకరిని బలహీనపరిస్తే, మరొకరిని ఆత్మ పరిశీలన వైపు నడిపిస్తుంది. బి.వి.వి. ప్రసాద్ గారిది ఇదే రెండవ శైలి. ఆయన తనలోని శూన్యాన్ని, ఆవేదనను కవిత్వ ముడిసరుకుగా మార్చుకుని, వాటికి తాత్వికతను, సున్నితమైన ఊహలను జోడించి ఒక విశిష్టమైన అనుభూతి లోకాన్ని సృష్టిస్తారు. 

సంపుటికి శీర్షికగా నిలిచిన ‘సృష్టి’ కవిత ఈ దృక్పథానికి ఒక ప్రవేశద్వారం. సృష్టి అనేది బయట సిద్ధంగా ఉన్న వస్తువు కాదనీ, మన చైతన్యం దానికి అర్థాన్నీ అనుభూతినీ ప్రసాదిస్తుందనీ ఈ కవిత సూచిస్తుంది. అయితే మనిషి సృష్టించుకున్న ప్రపంచం ఎంత సుందరమైనదైనా, ఎంత విస్తృతమైనదైనా, దాని పరిమితులను అధిగమించాలనే ఆకాంక్ష అతనిలో మిగిలే ఉంటుంది. ఈ అసంతృప్తే అన్వేషణకు మూలం. ఈ అన్వేషణే ప్రసాద్ గారి కవిత్వానికి జీవధాతువు. 

ప్రతి అనుభవంలోనూ ఒక కొత్త ప్రపంచాన్ని నిర్మించుకోవడం, శూన్యాన్ని, ఆర్తిని కవిత్వ ముడిసరుకుగా మార్చడం, తాత్విక చింతనతో ఒక ప్రత్యేకమైన అనుభూతి ప్రపంచాన్ని సృష్టించడం - ఇవే లక్షణాలు ఇతర అంతర్జాతీయ కవుల సృజనలోనూ మనం గమనించవచ్చు. ఉదాహరణకి అమెరికన్ కవి వాలెస్ స్టీవెన్స్ రచించిన ‘The Idea of Order at Key West’ కవిత. బాహ్య ప్రపంచం కంటే కవి తన భావనలతో సృష్టించే ప్రపంచమే అసలైనదని స్టీవెన్స్ అనడం పాఠకులకు స్ఫురిస్తుంది. వాలెస్ స్టీవెన్స్ రాసిన ఈ కవితలో, ఒక మహిళ ఉవ్వెత్తున ఎగసిపడుతున్న, అల్లకల్లోలంగా ఉన్న సముద్రం ఒడ్డున నిలబడి పాట పాడుతూ ఉంటుంది. ఇక్కడ ఆ ‘సముద్రం’ అనేది ఈ లోకంలోని కఠినమైన, శూన్యమైన, గందరగోళంగా ఉండే వాస్తవాలకి (సమస్యలకి) ప్రతీక. అయితే, ఆమె పాడే పాట కేవలం ఆ సముద్రాన్ని వర్ణించదు. ఆ పాట వినేవారి ఆలోచనా విధానాన్ని, వారు ఆ సముద్రాన్ని చూసే కోణాన్ని పూర్తిగా మారుస్తోంది. అంటే, ఆమె తన పాట ద్వారా ఒక సరికొత్త ప్రపంచాన్నే సృష్టిస్తోంది. ఇదే లక్షణం మనకి బివివి గారి ఈ కవితలో ప్రదర్శితమవుతుంది.
‘రంగుల పిల్లలు’ కవితలో ఈ సృష్టి భావన మరింత సున్నితమైన రూపాన్ని సంతరించుకుంటుంది. రంగులు కేవలం దృశ్యానుభూతికి సంబంధించినవి మాత్రమే కావు. అవి ఆశలకు, కలలకు, జీవితాన్ని ప్రేమించాలనే మనిషి సహజ ప్రవృత్తికి ప్రతీకలు. 

ఈ కవిత చదువుతున్నప్పుడు, శ్రీమతి సరోజినీ నాయుడు గారి ‘ది ఇండియన్ వీవర్స్’ కవిత గుర్తొస్తుంది. ఆ కవితలో జీవితంలోని వివిధ రంగులను (సుఖదుఃఖాలను) నేత కార్మికుల వస్త్రాల ద్వారా ఆవిష్కరిస్తూనే, వాటి వెనుక దాగున్న మృత్యువు లేదా నశ్వరత్వపు నీడను ఆవిడ అద్భుతంగా వ్యక్తీకరించారు. సరిగ్గా అదే విధంగా, బి.వి.వి. ప్రసాద్ గారు కూడా నలుపు తెలుపుల మధ్య రంగుల ఉనికిని గుర్తిస్తూ, ఆశకు-నిస్సహాయతకు మధ్య సాగే నిరంతర మానవ సంఘర్షణను తన కవిత్వంలో అత్యంత గాఢంగా ప్రదర్శించారు.

‘అక్కడికి వెళుతూ..’ కవితలో కనిపించే ప్రశాంతత, జ్ఞాపకాలు, కాలం, ప్రేమ వంటి అంశాలు ఈ భావనను మరింత విస్తరిస్తాయి. టి.ఎస్. ఎలియట్ తన ‘ది వేస్ట్ ల్యాండ్’ కావ్యం చివర్లో ఎన్నో భయాలను, శూన్యతను దాటుకుని ‘శాంతిః శాంతిః శాంతిః’ అనే ప్రశాంతతను ఆహ్వానించినప్పటికీ.. ఆ శాంతి శాశ్వతం కాదనే ఒకానొక హెచ్చరిక, ఎరుక కవితాంతంలో ధ్వనిస్తూనే ఉంటుంది. సరిగ్గా అదే విధంగా, బి.వి.వి. ప్రసాద్ గారి కవిత్వంలోనూ ఎన్నో కష్టాలను అధిగమించి సాధించుకున్న నిశ్శబ్దం లేదా ప్రశాంతత సైతం క్షణభంగురమైనదే అనే గాఢమైన తాత్విక ఎరుక కనిపిస్తుంది. 

ఈ సంపుటిలో ప్రకృతికి విశిష్టమైన స్థానం ఉంది. ఆకాశం, మేఘాలు, వాన, వెన్నెల, చెట్లు, పూలు, సీతాకోకచిలుకలు పదేపదే కనిపిస్తాయి. అయితే వాటి పునరావృతం కేవలం ప్రకృతి పట్ల కవికున్న మమకారానికి సూచన కాదు. అవి ఆయన అంతరంగ స్థితులకు ప్రతిబింబాలు. ‘వేసవి మధ్యాహ్నం’, ‘పొడి సాయంత్రం’, ‘చీకటి’, ‘మరొక రాత్రి’, ‘వాన కురిసే రాత్రి’, ‘వానతెరలు’, ‘వేసవిరాత్రి వాన’, ‘వానరాత్రి’ వంటి కవితలను విడిగా, ఒక్కొక్కటిగా చదువుకుంటే బాగుంటాయి, అయితే పుస్తకంలో వాటిని కలిపే ఒక ధార ఉంది. ప్రకృతి వర్ణన వెనుక ఒక సున్నితమైన మానసిక పరిణామం ఉంది. అవి మనిషి అంతరంగంలో నిరంతరం మారే ఉద్వేగాలకు సమాంతర రూపాలు. ప్రకృతి శక్తులను మానవ ఉద్వేగాలకు ప్రతిరూపాలుగా మార్చడంలో ఆంగ్ల కవి రాబర్ట్ ఫ్రాస్ట్ సిద్ధహస్తుడు. మనకు బి.వి.వి. ప్రసాద్ గారి కవిత్వంలోనూ అదే ప్రతిభ కనిపిస్తుంది. ఫ్రాస్ట్ కవిత్వంలో రాత్రి, మంచు కురిసే సాయంత్రాలు మనిషి అంతరంగాన్ని ఎలా ఆవిష్కరిస్తాయో, ప్రసాద్ గారి ‘వేసవి మధ్యాహ్నం’, ‘వానరాత్రి’ వంటి కవితలలో వెలుతురు, చీకటి, వానలు మనిషి లోపలి వేదనకు అద్దం పడతాయి.

ఈ ప్రకృతి కవిత్వంలో ముఖ్యంగా గమనించవలసింది దాని సున్నితత్వం. ప్రకృతిని జయించవలసిన శక్తిగా కాకుండా, దానిలో భాగంగా తనను తాను గుర్తించుకోవలసిన అనుభవంగా కవి చూస్తారు. విశ్వంలోని అనంతత్వం ముందు మనిషి ఎంత చిన్నవాడో గుర్తించే వినమ్రత, అదే సమయంలో ఆ అనంతత్వాన్ని తన హృదయంలో అనుభూతి చెందగలననే ఆశ్చర్యం - ఈ రెండూ ఆయన కవిత్వంలో కలిసి ప్రయాణిస్తాయి.

‘దుఃఖపు కోట’, ‘దుఃఖమూలం’, ‘దుఃఖం తర్వాత’, ‘విషాదం’ వంటి కవితలు ఈ సంపుటిలో దుఃఖానికి ఉన్న ప్రాధాన్యాన్ని సూచిస్తాయి. అయితే ప్రసాద్ గారి కవిత్వంలోని దుఃఖం కేవలం వ్యక్తిగత వైఫల్యాల నుంచి పుట్టిన నిరాశ కాదు. జీవితాన్ని సంపూర్ణంగా అనుభవించాలనుకునే మనిషికి ఆ సంపూర్ణత్వం అందకపోవడం వల్ల కలిగే అస్తిత్వ వేదన. ఇటువంటి విశ్వజనీనమైన వేదనే డబ్ల్యూ.బి. యేట్స్ ప్రసిద్ధ కవిత ‘సైలింగ్ టు బైజాంటియమ్’ లో కనిపిస్తుంది. యేట్స్ ఎలాగైతే అశాశ్వతమైన మానవ ఉనికికి, శాశ్వతమైన సౌందర్యానికి మధ్య ఉన్న అంతరాన్ని చూసి తపన పడ్డాడో.. ప్రసాద్ గారు కూడా అదే తాత్విక గాఢతతో, మానవ ఉనికిలోని వెలితిని కవిత్వ ముడిసరుకుగా మార్చారు.

ఇక్కడే ప్రసాద్ గారి కవిత్వంలోని ఒక ముఖ్యమైన వైరుధ్యం కనిపిస్తుంది. దుఃఖం నుంచి విముక్తి కోరుకునే మనిషి, తన దుఃఖానికి కారణమైన అనుబంధాలను మాత్రం వదులుకోలేడు. ప్రేమ మనిషికి ఆనందాన్నిస్తుంది; అదే ప్రేమ అతడిని బాధకు గురిచేస్తుంది. జ్ఞాపకాలు మనిషికి ఓదార్పునిస్తాయి; అవే అతడిని గతానికి బంధిస్తాయి. ఆశ జీవించడానికి అవసరం; అదే ఆశ అసంతృప్తికి మూలమవుతుంది. ఈ వైరుధ్యాలను పరిష్కరించడానికి కాకుండా, వాటి మధ్య మనిషి ఎలా జీవించగలడో అన్వేషించడానికి కవి ప్రయత్నిస్తారు. అందువల్ల ఈ కవిత్వం ఉపదేశాల్లా కాకుండా అనుభవాల లాగా పాఠకుల మదిలో నిలుస్తుంది.

‘కాస్త అమాయకత్వం’, ‘ఇతరుల సంతోషం’, ‘కనికరం’, ‘అనంతం ప్రేమ’, ‘అమాయకత్వం’ వంటి కవితలను ఈ నేపథ్యంలో చూడాలి. దుఃఖాన్ని గురించి ఇంతగా ఆలోచించే కవి కనికరాన్ని, ప్రేమను, అమాయకత్వాన్ని ఎందుకు ఆశ్రయిస్తాడు? జీవితాన్ని అర్థం చేసుకోవడానికి జ్ఞానం మాత్రమే సరిపోదని, ఇతరుల బాధను అనుభూతి చెందగల హృదయం కూడా అవసరమని ఆయన విశ్వసించడం వల్ల కావచ్చు. ఇక్కడ అమాయకత్వం అంటే ప్రపంచం గురించి తెలియకపోవడం కాదు. ప్రపంచంలోని కఠినమైన వాస్తవాలను తెలుసుకున్న తర్వాత కూడా సున్నితత్వాన్ని కోల్పోకుండా ఉండగలగడం. ఇతరుల సంతోషాన్ని తన సంతోషంగా అనుభవించగలగడం. ఈ భావన ప్రసాద్ గారి కవిత్వానికి ఒక మానవీయమైన నైతిక పునాదిని అందిస్తుంది. వాల్ట్ విట్మన్ తన ‘సాంగ్ ఆఫ్ మై సెల్ఫ్’ లో ఇతరుల సంతోషాన్ని తన ఆత్మలోకి ఆహ్వానించినట్లుగానే, ప్రసాద్ గారి అక్షరాలలోనూ మానవత్వం పట్ల ఒక చెదరని నమ్మకం, నిష్కల్మషమైన ఆత్మీయత దర్శనమిస్తాయి.

ప్రసాద్ గారి కవిత్వంలో ప్రేమ కేవలం ఇద్దరు వ్యక్తుల మధ్య అనుబంధంగా పరిమితం కాదు. ‘ప్రేమ ఉంటే..’, ‘ప్రేమ కథ’, ‘ఉత్త ప్రేమ’, ‘వీడ్కోలు ప్రేమలేఖ’, ‘కలలాంటి బంధాలు’ వంటి కవితల ద్వారా ప్రేమకు సంబంధించిన భిన్నమైన అనుభవస్థితులను కవి పరిశీలిస్తారు. ప్రేమలోని ఆర్తి, వియోగంలోని వేదన, అనుబంధాల్లోని అసంపూర్ణత, జ్ఞాపకాల్లో మిగిలిపోయే సాన్నిహిత్యం - ఇవన్నీ ఒకే భావప్రపంచంలోని వివిధ పార్శ్వాలు. ప్రేమను పొందడంకంటే ప్రేమించగలగడం గొప్పదనే భావన వైపు ఈ కవిత్వం మొగ్గు చూపుతుంది. ప్రేమలోని స్వాధీనతా భావాన్ని అధిగమించి, ఎదుటివారి స్వేచ్ఛనూ అస్తిత్వాన్నీ అంగీకరించగల విశాలత్వాన్ని కోరుకుంటుంది.

ఈ భావప్రపంచానికి మరో ముఖ్యమైన కోణం బాల్యం. ‘బాల్య స్నేహం’, ‘పూలలోకి’, ‘సీతాకోకల కథ’, ‘పాప వెదుకులాట’, ‘కలల పిల్లలు’ వంటి కవితలలో బాల్యం కేవలం గతించిన కాలానికి సంబంధించిన మధురస్మృతి కాదు. ప్రపంచాన్ని ఆశ్చర్యంతో చూడగల మానసిక స్థితికి ప్రతీక. పెద్దవాడవుతున్న కొద్దీ మనిషి సంపాదించుకునే జ్ఞానంతోపాటు కోల్పోయే అమాయకత్వాన్ని ఈ కవిత్వం గుర్తుచేస్తుంది. పిల్లల చూపులో ప్రపంచానికి ఉండే కొత్తదనం, పెద్దల చూపులో ఎందుకు క్రమంగా అదృశ్యమవుతుంది? మనిషి అనుభవజ్ఞుడవుతున్న కొద్దీ జీవితానందానికి దూరమవుతున్నాడా? ఇటువంటి ప్రశ్నలు ఈ కవితల మధ్య అంతర్లీనంగా ప్రవహిస్తాయి. ఈ అస్తిత్వ ప్రశ్నలు ప్రముఖ అమెరికన్ కవి బిల్లీ కాలిన్స్ కవిత్వంలోనూ, ఇంతే తీవ్రతతో ధ్వనించడం గమనార్హం.
ముఖ్యంగా ‘సీతాకోకల కథ’ కవితను ‘రంగుల పిల్లలు’ కవితతో అనుసంధానిస్తే రంగుల ప్రతీకకు మరింత లోతైన అర్థం లభిస్తుంది. రంగులు ఆశకు ప్రతీకలైతే, సీతాకోకచిలుకలు ఆ ఆశల నశ్వరత్వానికి ప్రతీకలుగా కనిపిస్తాయి. వాటి సౌందర్యం వాటి స్వేచ్ఛలో ఉంది. ఆ స్వేచ్ఛను స్వాధీనం చేసుకోవాలనుకున్న క్షణమే సౌందర్యం తన సహజత్వాన్ని కోల్పోతుంది. ఈ భావనను మానవ సంబంధాలకు అన్వయించుకున్నప్పుడు కవిత్వం మరింత విస్తృతమైన అర్థాన్ని సంతరించుకుంటుంది. హిందీ కవి పీయూష్ మిశ్రా సైతం తన ‘తిత్లీ’ అనే కవితలో, సీతాకోకచిలుకని రూపకంగా ప్రదర్శిస్తూ.. రంగుల కోసం దానిని చేతుల్లోకి తీసుకోగానే ఆ రెక్కల అందం ఎలా చెదిరిపోతుందో చెబుతారు. ప్రసాద్ గారి కవిత్వం సమకాలీన ప్రపంచ/భారతీయ సాహిత్య ధోరణులతో అద్భుతంగా ముడిపడి ఉండడం పఠితలని అబ్బురపరుస్తుంది.

ప్రసాద్ కవిత్వంలో ఏకాంతం మరో ప్రధానమైన అనుభవం. ‘ఏకాంతంలో..’, ‘ఏకాంతం’, ‘ఏకాంతసమయం’, ‘గది బయట’, ‘లోపలికి’ వంటి కవితలు మనిషి తనతో తాను జరిపే సంభాషణకు భిన్నమైన రూపాలుగా కనిపిస్తాయి. ఏకాంతం అంటే కేవలం ఒంటరితనం కాదు; ఇతరుల సమక్షంలో మూగబోయిన అంతరంగ స్వరం మేల్కొనే సమయం. అయితే, ఆ స్వరాన్ని వినడం అంత సులభం కాదు. లోపల దాచుకున్న భయాలు, అసంతృప్తులు, తీరని కోరికలు ఏకాంతంలోనే మరింత నిశితంగా మనల్ని నిలదీస్తాయి. అందుకే ఏకాంతం ఒకే సమయంలో మనకు ప్రశాంతమైన ఆశ్రయంగానూ, కఠినమైన పరీక్షగానూ మారుతుంది.

ప్రసిద్ధ హిందీ కవి ‘అజ్ఞేయ’ తన ‘అసాధ్య వీణ’ కావ్యంలో.. మనిషి తన లోపలి శూన్యాన్ని, భయాలను ఎదుర్కొని ఏకాంతాన్ని ఒక సాధనగా మార్చుకున్నప్పుడే అంతరంగ స్వరం మేల్కొంటుందని వ్యాఖ్యానిస్తారు. సరిగ్గా ఇదే విలక్షణమైన అంతర్మథనం మనకు బి.వి.వి. ప్రసాద్ గారి కవితలలోనూ అంతస్సూత్రంగా కనబడుతుంది.

ఈ కవితలలో కనిపించే ఆత్మపరిశీలన కొన్నిసార్లు తాత్విక విచికిత్స స్థాయికి చేరుకుంటుంది. జీవితం అంటే ఏమిటి? ఆనందం ఎక్కడ ఉంది? మనిషి కోరుకునే విముక్తి నిజంగా సాధ్యమేనా? అనుబంధాలన్నీ తాత్కాలికమైనవైతే వాటికి మనం ఎందుకింత విలువ ఇస్తున్నాం? ఈ ప్రశ్నలకు కవి సిద్ధాంతపరమైన సమాధానాలు ఇవ్వరు. తన అనుభవాలను ప్రశ్నలుగా మార్చి పాఠకుడి ముందుంచుతారు. ఈ ప్రశ్నించే స్వభావమే ఆయన కవిత్వానికి ఒక ప్రత్యేకమైన సాంద్రతను అందిస్తుంది.

‘నశ్వరం’, ‘అసంపూర్ణం’, ‘నిర్మోహం’, ‘అనంతం’ వంటి కవితల మధ్య మధ్య ఒక సంతత ధార గోచరిస్తుంది. మనిషి పరిమితమైన జీవితంలో అపరిమితమైన ఆనందాన్ని కోరుకుంటాడు. నశ్వరమైన అనుబంధాల్లో శాశ్వతత్వాన్ని వెతుకుతాడు. అసంపూర్ణమైన అనుభవాల్లో సంపూర్ణతను ఆశిస్తాడు. ఈ ఆకాంక్షలే అతడిని నిరంతరం కదిలిస్తుంటాయి. అయితే నిజమైన ప్రశాంతత ఈ ఆకాంక్షలన్నీ నెరవేరడంలో ఉందా, లేక వాటి పరిమితులను గుర్తించడంలో ఉందా అనే ప్రశ్న కవిత్వం అంతటా వినిపిస్తుంది. ఈ ప్రశ్నే సంపుటిలోని అనేక కవితలను ఒకే తాత్విక సూత్రంతో అనుసంధానిస్తుంది. పరిమితమైన మానవ అస్తిత్వానికి, అపరిమితమైన విశ్వ సత్యానికి మధ్య సాగే ఘర్షణే సూర్యకాంత్ త్రిపాఠీ నిరాలా రాసిన ‘తుమ్ ఔర్ మై’ కవితా వస్తువు. కోరికల నెరవేరడంలో కాకుండా, జీవిత సహజ పరిమితులను అంగీకరించడంలోనే అంతిమ ప్రశాంతత దాగుందని నిరాలా, బి.వి.వి. ప్రసాద్‌ ఇద్దరూ ఏకాభిప్రాయాన్ని ప్రకటిస్తారు. ఈ పోలిక ప్రసాద్ గారి కవిత్వానికి గాఢమైన భారతీయ తాత్విక భూమికను చేకూరుస్తుంది.

‘వాంగో’, ‘వాళ్లు’, ‘వాళ్లు, నువ్వూ, ఆయనా’ వంటి కవితల ద్వారా కవి తన అంతరంగ ప్రపంచం నుంచి ఇతరుల అనుభవాల వైపు దృష్టిని విస్తరించడం కూడా గమనించదగిన అంశం. ముఖ్యంగా కళాకారుడి జీవితం, సృజనాత్మకత, ఒంటరితనం, సమాజంతో అతడికి ఉండే సంబంధం వంటి అంశాలు ఈ సంపుటి విస్తృతమైన అన్వేషణలో భాగమవుతాయి. సృజన అనేది కేవలం సౌందర్యాన్ని ఉత్పత్తి చేసే ప్రక్రియ మాత్రమే కాదనీ, అది సృష్టికర్త అంతరంగంలోని సంఘర్షణలకు కూడా రూపమిస్తుందనీ ఈ సందర్భాలు గుర్తుచేస్తాయి. సరిగ్గా ఇదే సత్యం ఇండో-ఆంగ్లియన్ కవయిత్రి కమలా దాస్ రాసిన ప్రసిద్ధ ‘యాన్ ఇంట్రడక్షన్’ కవితలో సజీవంగా కనిపిస్తుంది. కమలా దాస్ అందులో కళను ఒక అలంకారప్రాయమైన వస్తువుగా కాకుండా, సామాజిక ఆంక్షల మధ్య తన అస్తిత్వం కోసం ఆత్మ పోరాటం చేసే ఒక అనివార్యమైన మానసిక వేదనగా ఆవిష్కరిస్తారు.
ఈ సంపుటిలోని ‘వాక్య ప్రవేశం’, ‘వాక్యాల కవాతు’ వంటి కవితలు కవికి భాషతో ఉన్న సంబంధాన్ని ప్రత్యేకంగా పరిశీలించడానికి అవకాశం కల్పిస్తాయి. ప్రసాద్ గారి కవిత్వంలో భాష సాధారణంగా అలంకారాల భారాన్ని మోసుకురాదు. సంభాషణకు దగ్గరగా ఉండే వాక్యనిర్మాణం, సులభమైన పదజాలం, చిన్నచిన్న దృశ్యాలు ఆయన కవిత్వానికి సహజత్వాన్ని అందిస్తాయి. అయితే ఈ సరళత వెనుక సంక్లిష్టమైన భావప్రపంచం ఉంటుంది. ఒక సాధారణమైన వాక్యం కూడా సందర్భాన్నిబట్టి లోతైన తాత్విక ప్రశ్నగా మారుతుంది. కవిత్వానికి గాఢత రావాలంటే భాష తప్పనిసరిగా క్లిష్టంగా ఉండనవసరం లేదని ఈ రచనలు గుర్తుచేస్తాయి.

అయితే ఈ సరళమైన వ్యక్తీకరణకు కొన్ని పరిమితులూ ఉన్నాయి. ఒక బలమైన ప్రతీకతో ముగియగల భావాన్ని మరికొన్ని వాక్యాలతో కొనసాగించడం వల్ల కవిత్వానికి అవసరమైన నిగూఢత కొంత తగ్గవచ్చు. అలాగే దుఃఖం, ప్రేమ, ఆశ, ఏకాంతం, అనంతత్వం వంటి అంశాలు పదేపదే రావడం వల్ల కొన్ని కవితల మధ్య భావసామీప్యం ఎక్కువవుతుంది. అయితే ఈ పునరావృతాన్ని వస్తువైవిధ్య లోపంగా పరిగణించలేము. ఒకే ప్రశ్నను జీవితంలోని భిన్నమైన సందర్భాల్లో మళ్లీ మళ్లీ ఎదుర్కొనే మనిషి అంతరంగ స్థితికి అది సూచన కావచ్చు. ఈ సంపుటి బలమూ, కొంతవరకు పరిమితీ ఈ నిరంతర ఆత్మాన్వేషణలోనే ఉన్నాయి.

బివివి ప్రసాద్ గారి కవిత్వాన్ని ప్రత్యేకంగా నిలబెట్టేది ఆయనలోని సున్నితమైన మానవీయ దృష్టి. ప్రపంచాన్ని మార్చాలనే ఆవేశం కన్నా, ప్రపంచాన్ని మరింత లోతుగా అర్థం చేసుకోవాలనే తపన ఆయన కవిత్వంలో ప్రధానంగా కనిపిస్తుంది. వ్యక్తి అంతరంగంలోని మార్పు సామూహిక మానవీయతకు పునాదిగా మారగలదనే విశ్వాసం ఈ కవిత్వంలో అంతర్లీనంగా వ్యక్తమవుతుంది.
‘సృష్టి’ కవితా సంపుటిని చదువుతున్నప్పుడు పదేపదే ఎదురయ్యే అనుభవం ఒకటుంది. కవి తన గురించి మాట్లాడుతున్నాడనిపిస్తుంది. కానీ కొంత చదివాక ఆ మాటలు మన గురించేని అనిపిస్తుంది. మనం మరచిపోయిన బాల్యం, మనం కోల్పోయిన అనుబంధాలు, మనం దాచుకున్న దుఃఖాలు, మనకు తెలియకుండానే మనల్ని నడిపిస్తున్న ఆశలు ఒక్కొక్కటిగా స్ఫురిస్తాయి. మంచి కవిత్వానికి ఉండవలసిన లక్షణం ఇదే. అది కవి అనుభవాన్ని పాఠకుడి అనుభవంగా మార్చగలగాలి. పాఠకుడి అంతరంగంలో అప్పటివరకు మాటలుగా రూపుదిద్దుకోని భావాలకు భాషను అందించగలగాలి.

ఈ సంపుటిలోని కవితలను విడివిడిగా చదివినప్పుడు ఒక్కొక్కటి ఒక్కొక్క అనుభూతిని అందిస్తాయి. కానీ వాటిని అనుసంధానించుకుంటూ చదివినప్పుడు ఒక మనిషి తన జీవితాన్ని అర్థం చేసుకోవడానికి చేసిన సుదీర్ఘ ప్రయత్నం కనిపిస్తుంది. ‘సృష్టి’లో మొదలైన ఊహాప్రపంచం ‘రంగుల పిల్లలు’లో ఆశగా మారుతుంది. ఆ ఆశ ప్రేమగా, అనుబంధంగా విస్తరిస్తుంది. అనుబంధం దుఃఖానికి దారితీస్తుంది. దుఃఖం ఏకాంతంలోకి తీసుకువెళ్తుంది. ఏకాంతం ఆత్మపరిశీలనకు అవకాశమిస్తుంది. ఆ పరిశీలన చివరికి కనికరం, అమాయకత్వం, నిర్మోహం, జీవనానందం వంటి విలువల వైపు ప్రయాణిస్తుంది. ఈ క్రమాన్ని కవి ఉద్దేశపూర్వకంగా నిర్మించిన ఒక నిర్దిష్ట తాత్విక వ్యవస్థగా భావించకుండా, కవితలని అనుసంధానించుకుంటూ చదివినప్పుడు కనిపించే భావప్రవాహంగా అర్థం చేసుకోవాలి.
ఈ కవిత్వంలోని ఆర్తి కలవరపెడుతుంది. వేదన ఆలోచింపజేస్తుంది. సున్నితత్వం మనల్ని కదిలిస్తుంది. తాత్వికత ప్రశ్నిస్తుంది. అన్నిటికన్నా ముఖ్యంగా, జీవితాన్ని అర్థం చేసుకోవడం అంటే దానికి ఒక అంతిమ సమాధానం కనుగొనడం కాదనీ, దాని గురించి మరింత నిజాయితీగా ప్రశ్నించగలగడమనీ ఈ సంపుటి గుర్తుచేస్తుంది.

జీవితాన్ని ప్రేమించడానికి కారణాలు వెతికే కవిత్వం కంటే, కారణాలు దొరకనప్పటికీ జీవితాన్ని ప్రేమించగలగడం ఎలాగో అన్వేషించే కవిత్వం మరింత విలువైనది. ఈ కవిత్వాన్ని చదివిన తర్వాత మనం ప్రపంచాన్ని కొత్తగా చూస్తామో లేదో చెప్పలేం. కానీ మనలోని ప్రపంచాన్ని మరొకసారి చూసుకోవాలనిపించడం మాత్రం ఈ సంపుటి సాధించే ముఖ్యమైన సాహిత్య ప్రయోజనం. ‘సృష్టి’ అటువంటి అన్వేషణకు సంబంధించిన ఒక సున్నితమైన, ఆర్తితో కూడిన కవితాత్మక సాక్ష్యం.

***
సృష్టి (కవిత్వం), రచన: బివివి ప్రసాద్,
ప్రచురణ: స్వేచ్ఛ ప్రచురణ, తణుకు
పేజీలు: 250, వెల: ₹ 250/-

వ్యాసకర్త : కొల్లూరి సోమశంకర్

కవిత : ఎవరైనా..

ఎవరైనా వస్తారా
కలిసి ప్రయాణిద్దాం ఒకే వెన్నెల బింబంలోకి,
ఒకే వెన్నెల నవ్వులోకి,
ఒకే వెన్నెల వంటి ప్రేమలోకి

వస్తారా ఎవరైనా
కలిసి వెళదాం ఒకే కరుణ నిండిన 
కన్నీటి బిందువులోకి,
ఒకే కాంతి నిండిన మెత్తని భవితలోకి

ఈ క్షణాన వస్తారా
ఏమీ అక్కర్లేని స్వేచ్ఛలోకి,
ఎవరూ అక్కర్లేని నిండైన ఏకాంతంలోకి

ఊరికే ప్రక్కప్రక్కన కూర్చుందాం,
కళ్ళలోని కాంతులు పంచుకుందాం,
ఊరికే నవ్వుల్ని పావురాల్లా ఎగరేద్దాం,
క్షణాల్ని గింజల్లా పక్షులకో, చేపలకో పంచిపెడదాం
అర్థంలేనితనంలోకి పసిపిల్లల్లా పరుగులు తీద్దాం

ఊరికే మనని మనం కోల్పోయి
మనం లేని స్వర్గానికి తరలిపోదాం
ఎవరైనా వస్తున్నారా
ఏమీ లేని చోటుకి కలిసివెళ్ళటానికి

బివివి ప్రసాద్

06 నవంబర్ 2026

కవిత : నువూ, పిల్లలూ

ఉదయాన పక్షులు 
వాటి శబ్దాలతో సహా వచ్చినట్లు
పిల్లలు వస్తారు నీ జీవితంలోకి

వాళ్ళు నవ్వటం చూసి
మళ్ళీ నవ్వటం నేర్చుకుంటావు
వాళ్ళు ఏడవటం చూసి
మళ్ళీ ఏడవటం కూడా..

నీలోంచి వాళ్ళు 
వాళ్ళ జీవితం ఏరుకొన్నట్లు,
వాళ్ళలోంచి నువు
నీ జీవితం ఏరుకుంటావు

వాళ్ళు ఎగురుతూ, ఎదుగుతారు
వాళ్ళతో ఎగురుతూ, పండుతావు 

సాయం సమయాన పక్షులు
వాటి శబ్దాలతో సహా వెళ్ళినట్లు 
పిల్లలు వెళతారు నీ జీవితంలోంచి

వాళ్ళు నవ్వుతారని నమ్మి, నవ్వుతావు
వాళ్ళు ఏడుస్తారనిపిస్తే, ఏడుపొస్తుంది 

పిల్లలకి నువు చాలా ఇచ్చావు,
నిన్ను కూడా ఇచ్చుకున్నావు
అలా చేసావని అనుకోవు

పిల్లలు నీకు ఒకటే ఇచ్చారు
నిన్ను నువు కోల్పోయి 
మరొకరిలా జీవించే అనుభవం
అలా చేశామని వాళ్ళకి తెలీదు

నీ కాంతులన్నీ వాళ్ళకి అప్పగించి 
నిశ్శబ్దంలోకి వెళిపోతావు చూసావా,
అప్పుడు దైవం అంటారు

నువు పిల్లలని ప్రేమించినట్లే
నేనూ నిన్ను ప్రేమించాను
ఎంతగా ప్రేమించానో 
నాకూ తెలియలేదు, నీకూ తెలియలేదు

బివివి ప్రసాద్

ప్రింట్ లో వస్తుంది..

కొత్త సంపుటి గురించిన పోస్ట్ కి మిత్రుల ప్రేమపూర్వక స్పందనలకు అనేక ధన్యవాదాలు. కొందరు మిత్రులు ప్రింట్ బుక్ ఉండాలన్నారు. ఆ ఆసక్తి రాసేవాళ్ళకి ఉండకుండా పోదు. వ్యయ, ప్రయాసలు పడలేక, మార్కెట్ చేసుకోలేక ప్రింట్ వద్దనుకున్నాను. 

అయితే, బివివి కవిత్వాన్ని ఇష్టపడే యువకవి కట్టా సిద్ధార్థ ( Siddhardha Katta ) ఈ కవిత్వం ప్రింట్ లో తీసుకురావటానికి ఆసక్తి చూపించాడు. కనుక, రాబోయే సంపుటి తను ప్రింట్ చేసి, మార్కెట్ చేస్తాడు.

ఇతర వివరాలు త్వరలో తెలియచేస్తాము.
ధన్యవాదాలు. 


05 నవంబర్ 2026

కొత్త సంపుటీ, మరికొన్ని విషయాలూ.. 😊

ఈ నవంబర్ 21 కి నాకు అరవై నిండుతాయి. వేరే సెలబ్రేషన్ ఏమీ అనుకోలేదు గానీ, ఆ సందర్భంగా నా తరువాతి, పదవ కవిత్వ సంపుటి తీసుకురావాలని ఆలోచన. 

నా కవిత్వం కొనేవాళ్ళు పెద్దగా ఉన్నట్లు లేరు. కవిత్వం బాగా రాయటం వేరు, కొనిపించగలగటం వేరు. రెండవ ప్రతిభ నాకు బొత్తిగా లేదని ఇన్నాళ్ళకి జ్ఞానం కలిగింది. :) చాలా అవార్డులు ఎలా వస్తాయో అందరికీ తెలిసిన విషయమే గనుక అవార్డులకు పంపించటం ఇప్పటికే మానేశాను. కనక, ప్రింట్ వేయకుండా, సరాసరి పీడీఎఫ్ రిలీజ్ చేద్దామనుకుంటున్నాను. 

ఆకాశం నుండి సృష్టి వరకూ నాదైన వాక్యంతో ప్రయాణం చేసాను అనుకొంటున్నాను. ఈ సారి వచ్చిన కవిత్వంలో వస్తు, శిల్పాలలో వైవిధ్యం కోసం ప్రయత్నించాను. ఎంత వరకూ ఫలితం సాధించానో, వైవిధ్యం ఎలా ఉన్నా, కవిత్వంగా ఇది ఎలా ఉందో, నా కవిత్వం ఇష్టంగా చదివే మిత్రులు చెప్పాలి. 

ఇప్పటికి డెబ్భై పైగా కవితలు వచ్చాయి ఈ సారి. వీటిలో కొన్ని మరీ వచనానికి దగ్గరగా ఉన్నాయి అనుకున్నవి పరిహరించి, మిగిలినవి పుస్తకంగా తెచ్చే ఆలోచన. కవిత్వం అంటే నా అభిప్రాయంలో నిస్సందేహంగా అనుభూతి లేదా ఉద్వేగం. ఒక ఉదాత్తమైన, కొత్తదైన ఆలోచన తనంత తాను కవిత్వ మవుతుందా అనే సందేహం తొలినాళ్ళ నుండి ఈనాటి వరకూ ఉంటూనే ఉంది. 

కనుకనే, పుస్తకం వేసే ముందు, రాసినవన్నీ వీలైన వరకూ సోషల్ మీడియాలో పంచుకొని, మిత్రుల స్పందనలు గమనిస్తూ ఉంటాను. ఆ స్పందనలు నా తుది కవితల ఎంపికకు సహాయపడతాయని. సంపుటి తెచ్చే ముందు మిత్రులు లేదా పెద్దలు ఎవరితోనైనా కూర్చుని ఎడిట్ చేయటం ఇప్పటి వరకూ ఉన్న అలవాటు. ఈ సారి ఇక ఎవరినీ అడగటం లేదు, అడిగి ఇబ్బంది పెడుతున్నానా అనిపించి. కనుక, ఈ మీడియాలో మిత్రుల స్పందనలే చాలా వరకూ గీటురాయి. 

సహృదయంతో నా కవిత్వం చదువుతున్న, చదివి ఆనందించి ఊరుకోకుండా, ఒక స్పందన లేదా లైక్ తో కవికి, ఒక బాధ్యతగా, ఉత్సాహాన్ని ఇస్తున్న మిత్రులకి మరోసారి అనేక ధన్యవాదాలు. 

బివివి ప్రసాద్
5.11.2026

04 నవంబర్ 2026

కవిత : జీవఫలం

లేత యవ్వనంలో, ప్రేమించుకునే రోజుల్లో
తను పలికే ఒక మాట కోసం
మొహంవాచేలా ఎదురుచూసాడు

ఉదయాస్తమయాల్లోకీ,
విశాల మైదానాల్లోకీ, గగనాల్లోకీ చూపులు జొనిపి,
బిడ్డ తల్లిని కావలించుకున్నట్టు
జీవితాన్ని కావలించుకుని
తలదించి, కన్నీరు విడుస్తూ అడిగేవాడు
ఆమెకి నేనంటే ఇష్టమేనా,
ఎందుకని తను ఒక్కమాట కూడా.. 

ఆమె మౌనం అతన్నెంత గాయపరిచిందో 
ఆమెకే కాదు, అతనికీ తెలియలేదు,
జీవితోత్సాహం కోల్పోయినట్లు
ఎందుకంత చేదుగా ఉంటాడో 
అతన్ని గమనించే లోకానికీ తెలియలేదు

కాలాంతరాలలో
ఒక సూర్యాస్తమయం కరుణించి
ఆమెని మరలా చూపినపుడు
ఆమె అంది కదా, 
జీవితం బావుంది,
లోపల కాంతివంతమైన స్థలంలో
నువ్వు అలానే ఉండిపోయావు 

అతనికి జీవితమంతా నింపుకొన్న చేదు 
మెల్లగా కరగటం మొదలైనట్లు తోచింది
అంతలో, ఆమె మరలా అంది, 
నాకు నా జీవితం బావుంది ,
ఇక, నిన్ను పూర్తిగా మరిచిపోవటం మంచిదనిపిస్తుంది

ఆమె ఆలోచనలో న్యాయముంది,
అతనిలో కొనసాగే చేదులోనూ న్యాయముంది
అస్తమయ వర్ణాలు వెలిసి 
మెల్లగా చీకటి కమ్ముతోంది

బివివి ప్రసాద్

03 నవంబర్ 2026

కవిత : ప్రకృతిలో

ప్రకృతికి సమీపంలో బ్రతకమన్నారు కదాని
అడవులకు వెళ్ళి, వాటిని పాడు చేయవద్దు
నదులనీ, కొండలనీ కాలుష్యాలతో నింపవద్దు

ప్రకృతిలో భాగంగా బ్రతకమన్నారని 
నది నుండీ, కొండ నుండీ, అడవి నుండీ
కొంత వేరుచేసి నీతో తెచ్చుకోవద్దు
వాటి మానాన వాటిని 
నిలువనీ, ప్రవహించనీ, వికసించనీ 
ఎండనీ, వాననీ, గాలినీ, చీకటినీ 
ఏకాంతాన్నీ, బంధాలనీ, కాలాన్నీ ఆస్వాదించనీ

ప్రకృతికి సమీపంలో బ్రతకటమంటే
బిడ్డకో, తల్లికో, సఖికో సమీపంలో ఉన్నట్లు
ఒక శబ్దానికి సమీపంలో బ్రతికితే చాలు
దృశ్యానికి, స్పర్శకు సమీపంలో నివసిస్తే చాలు

ప్రకృతిలో లీనం కావటమంటే
శబ్దం లోపలికి ప్రవేశించి,
అక్కడి నిశ్శబ్దంలో లీనమైతే చాలు

బివివి ప్రసాద్
ప్రచురణ : తెలుగు వైభవం, నవంబర్ 2026



02 నవంబర్ 2026

కవిత : ఆర్తి

నీ పట్ల తను 
వంద పొరపాట్లు చేసి ఉండొచ్చును 
నువు తన పట్ల కూడా..
మీ మధ్య ఆర్తి ఉందో, లేదో ప్రశ్న
మీరిరువురూ ఒకటనిపిస్తుందో, లేదో ముఖ్యం

అవతలి మనిషికి సరే,
నీ కనిపించటం ముఖ్యం,
తను అద్దంలో ప్రతిబింబమని గట్టిగా తోస్తే 

మీరు ఒకటి కాదనిపిస్తే 
వేర్వేరు గ్రహాలకీ, పాలపుంతలకీ చెందినవారు
ఎప్పటికీ ఒకటి కాలేరు,
మీరు ఒకటైతే
ఒకే ఆత్మ ధరించిన రెండు దేహాలు
ఎప్పటికీ విడిపోలేరు 

ఆర్తి లేకుంటే
ఉన్నట్లు నటించి హీనపడవద్దు, 
ఆర్తి ఉంటే
లేనట్లు నటించి గాయపడవద్దు

తను సరే,
ఈ ప్రపంచమూ, నువూ 
ఒకటేనా, వేర్వేరా అన్నది
మరింత ముఖ్యమైన ప్రశ్న

ఇంతా చేసి 
ప్రపంచం మనకన్నా వేరు అనుకోవటం పీడకల
మనతో సహా ఉనికి అంతా 
ఒకటే అనిపించటం మధుర స్వప్నం

నీ కల, నీ ఇష్టం
కేవలం నీ ఇష్టం

బివివి ప్రసాద్

01 నవంబర్ 2026

కవిత : కానుగ చెట్టు

ముప్పై ఏళ్ళకి పైగా 
ఇంటి పక్కన ఆకుల తలలూపుతూ
జీవితాన్ని ఎలా నిటారుగా నిలిచి జీవించాలో
నిశ్శబ్దంగా బోధించిన చెట్టు 
మొన్న తుపానురాత్రి నేలకి ఒరిగిపోయింది

ఇన్నాళ్ళూ మా సుఖదుఃఖాలలో
నేపథ్యంగా నిలిచిన చెట్టు,
నీడలు పరిచిన చెట్టు,
గాలుల అలలతో మమ్మల్ని నిమిరిన చెట్టు 
ఒరిగిపోవటం చూసి
మా చిన్నమ్మాయి కన్నీరు మున్నీరైంది,
మా నాన్న వెళ్ళిపోయినప్పటిలానే

వీధిలో నిద్రిస్తున్న ఏనుగులా పడుకొన్న 
చెట్టుపై చేయి ఉంచి, 
చెట్టుపై తలవాల్చిన బిడ్డతో అన్నాను
చైతన్యం తదుపరి ప్రయాణంలో ఉన్నపుడు
మనం ఆపకూడదమ్మా..
పెద్దమ్మాయి ఫోనులో అంది 
కానుగ చెట్టు వందేళ్లు బ్రతుకుతుంది నాన్నా..

తెల్లవారింది, బిడ్డ ఊరిపెద్దలతో మాట్లాడింది
ఇళ్ళ మధ్య ఇక బ్రతకలేదని ఆలోచించాక 
ఊరి గ్రంథాలయానికి తరలించింది
బహుశా, అక్కడ ఆ మహాకాయం నిలదొక్కుకొంటుంది 
కొత్త కొమ్మలనీ, ఆకులనీ, గాలులనీ 
తన ప్రేమలానే, ఓదార్పులానే లోకంలోకి పరుస్తుంది 

పుస్తకాల్లోంచి చదువరుల మనసుల్లోకి 
చొరబడే ఊహలతో, కాంతులతో పాటు
తన నీడల్నీ, గాలుల్నీ ప్రవేశపెట్టి
లోకాలని కాసేపు శాంతిమయం చేస్తుంది

బివివి ప్రసాద్